قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون استكهلم در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار

قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون استكهلم در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار
ماده واحده ـ به دولت جمهوري اسلامي ايران اجازه داده مي شود با رعايت اصول پنجاهم (50) و يكصد و يس و نهم (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون استكهلم در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار مشتمل بر يك مقدمه، سي ماده و شش ضميمه ملحق شده و سند تصويب ان را نزد امين كنوانسيون ارائه نمايد.
تبصره ـ جمهوري اسلامي ايران در اجراي بند (2) ماده (18)، خود را در ارجاع اختلافات در ارتباط با تفسير يا اجراي اين كنوانيون به داوري يا ديوان دادگستري بين المللي با رعايت قوانين و مقررات داخلي مربوط متعهد مي داند.
بسم الله الرحمن الرحيم
كنوانسيون استكهلم در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار
اعضاء اين كنوانسيون:
با شناخت اينكه آلاينده هاي پايدار داراي خصوصيات سميّت، مقاومت در برابر تجزيه، در بدن موجودات زنده تجمع يافته و از طريق هوا، آب و گونه هاي مهاجر، در بين مرزهاي بين المللي جابجا شده و در مكانهاي بسيار دورتر از محل رهاشدن انها در اكوسيستمهاي آبي و خشكي انباشته شده و رسوب مي كنند؛ با اطلاع از مخاطرات بهداشتي خصوصاً در كشورهاي در حال توسعه در اثر تماس مستقيم با آلاينده هاي آلي پايدار به ويژه اثرات انها روي زنان و متعاقباً روي نسلهاي آينده؛ با تصديق اينكه زيست بوم اقيانوسها و جوامع بومي به خاطر تأثيرات سوء آلاينده هاي الي پايدار در معرض خطر بوده و آلودگي موادغذايي بومي آنان نيز به عنوان يك موضوع بهداشت عمومي مدنظر مي باشد، با اذعان به نيتز به اقدامات جهاني در خصوص الاينده هاي آلي پايدار؛ با توجه خاص به تصميم گيري 19/13 © مورخ 7 فوريه 1997 ميلادي برابر با (18 بهمن 1376 هجري شمسي) شوراي حكام برنامه محيط زيست سازمان ملل در خصوص شروع اقدامات بين المللي در جهت حفاظت سلامت انسانها و محيط زيست از طريق اتخاذ تدابيري كه سبب كاهش و يا حذف انتشار و تخليه آلاينده هاي آلي پايدار مي شود؛ با يادآوري مقررات مناسب در ارتباط با معاهدات زيست محيطي بين المللي مرتبط، خصوصاً كنوانسيون روتردام در خصوص آئين اعلان رضايت قبلي براي آفت كشها و برخي مواد شيميايي خطرناك در تجارت بين المللي و كنوانسيون بازل در خصوص در خصوص كنترل حمل و نقل برون مرزي پسماندهاي ويژه و دفع آنها از جمله موافقتنامه هاي منطقه اي كه در چارچوب ماده (11) آن كنوانسيون تدوين شده است؛ همچنين با يادآوري بيانيه ريو در خصوص محيط زيست، توسعه و دستوركار 21؛ با تصديق اينكه احتياطات لازم در خصوص نگرانيهاي همه اعضاء تحت شمول اين كنوانسيون ورد توجه قرار مي گيرد؛ با شناخت اينكه اين كنوانسيون و ديگر توافقنامه هاي بين المللي در زمينه تجارت و محيط زيست همديگر را متقابلاً حمايت مي كنند؛ با تأييد اينكه كشورها بر طبق منشور سازمان ملل و اصول حقوق بين الملل در خصوص بهره برداري از منابع اختصاصي مطابق با سياستهاي توسعه اي و زيست محيطي خود حق حاكميت داشته، مسؤول تضمين اينكه فعاليتهايي كه در قلمرو يا كنترل آنها انجام مي شود، سبب صدمه زدن به محيط زيست ديگر كشورها يا مناطق آن سوي مرزهاي ملي نخواهد شد، مي باشند؛بااحتساب مقتضيلت و خصوصاً الزامات كشورهاي در حال توسعه، مخصوصاً كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهايي با اقتصاد درحال گذر، كه بطور خاص نياز به تقويت توانايي هاي انان براي مديريت مواد شيميايي و از جمله انتقال فن آوري، تأمين كمكهاي فني و مالي و ارتقاء سطح همكاريهاي بين بخشي دارند؛ با احتساب كامل برنامه اقدام براي توسعه پايدار كشورهاي درحال توسعه و جزيره اي كوچك، كه در باربادوس در تاريخ 6 مي 1994 ميلادي برابر با (16 ارديبهشت 1373 هجري شمسي) به تصويب رسيد؛ با تمجه به توانايي هاي كشورهاي درحال توسعه و توسعه يافته به صورت متعارف و مسؤوليتهاي كلي و متمايز كشورها به نحوي كه در اصل 7 بيانيه ريو در خصوص محيط زيست و توسعه بيان شده است، با شناسايي مشاركت بخشهاي خصوصي و سازمانهاي غيردولتي كه مي تواند سبب دستيابي به كاهش و يا حذف انتشار و تخليه آلاينده هاي آلي پايدار گردد؛ با تأكيد بر اهميت تقبل مسؤوليت توليدكنندگان آلاينده هاي آلي پايدار به منظور كاهش اثرات زيان آور ايجادشده توسط محصولات آنان و اطلاع رساني به مصرف كنندگان، دولتها و عموم مردم مرتبط با خصوصيات مخاطرهآميز اين موادشيميايي؛ با توجه خاص به لزوم اتخاذ تدابير لازم براي جلوگيري از اثرات زيانبار ايجادشده توسط آلاينده اي آلي پايدار در تمام مراحل چرخه عمر آنها؛ با تأكيد مجدد براصل (16) بيانيه ريو در خصوص محيط زيست و توسعه كه بيانگر اين مطلب است كه مقامات ملي بايد به منظور جهاني شدن هزينه هاي زيست محيطي داخلي و استفاده از ابزار اقتصادي با مدنظر قراردادن اين نگرش مه ايجادكنندگان آلودگي بايد هزينه هاي آلودگي را برطبق خواسته هاي عمومي و بدون لطمه زدن به تجارت و سرمايه گذاري بين المللي تحمل نمايند؛ با تشويق اعضائي كه داراي مقررات و طرحهاي ارزيابي توسعه اي براي آفت كشها و مواد شيميايي صنعتي نمي باشندبه منظور تدوين چنين طرحهايي؛ با شناخت اهميت توسعه و كاربرد فرآيندها و مواد شيميايي جايگزين سازگار با محيط زيست و تعيين اهميت حفاظت از سلامت انسان و محيط زيست از اثرات مضر آلاينده هاي الي پايدار؛ به شرح زير موافقت مي نمايندكه:
ماده 1 ـ هدف
با توجه به نگرش محتاطانه اي كه در اصل (15) بيانيه ريو در خصوص محيط زيست و توسعه بيان شده هدف اين كنوانسيون حفاظت سلامت انسان و محيط زيست در مقابل آلاينده هاي آلي پايدار مي باشد.
ماده 2 ـ تعاريف
از نظر اين كنوانسيون:
الف ـ « عضو » به يك كشور يا يك سازمان وحدت اقتصادي منطقه اي اطلاق مي شودكه محدوديت هاي اين كنوانسيون و اجراي آن را تقبل نموده است.
ب ـ « سازمان وحدت اقتصادي منطقه اي » به يك سازمان متشكل از كشورهاي مستقل از يك منطقه معين گفته مي شود كه اعضاء آن اختيارات خود در خصوص مسائل ناشي از اين كنوانسيون را بدان تفويض نموده و براساس آن، سازمان اختيار دارد برطبق مقررات داخلي خود براي امضاء تصويب، قبول يا تأييد يا الحاق به اين كنوانسيون اقدام نمايد.
ج ـ « اعضاء حاضر و رأي دهنده » به معناي اعضاء حاضر و داراي يك رأي مثبت يا منفي مي باشد.
ماده 3 ـ تدابير لازم براي كاش يا حذف انتشار از توليد و استفاده عمدي
1 ـ هر عضو بايد:
الف ـ فعاليتهاي زير را ممنوع و يا تدابير رسمي و قانوني لازم را براي جلوگيري از موارد زير انجام دهد:
(1) ـ توليد و استفاده از مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) بر اساس مقررات آن ضميمه، و.
(2) ـ واردات و صادرات مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) بر طبق مقررات بند (2)و
ب ـ توليد و استفاذه از موادشيميايي مندرج در ضميمه (ب) بر طبق مقررات آن ضميمه محدود شود.
2 ـ هر عضو بايد اقداماتي انجام دهد تا اطمينان حاصل آيدكه:
الف ـ واردات يك ماده شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) انجام شده فقط:
(1) ـ با هدف دفع كاملاً زيست محيطي به نحوي كه در جزء (1) بند (د) از ماده (6) بيان شده، يا
(2) ـ براي يك كاربرد يا منظور خاص كه براي عضو مشمول ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) مجاز شمرده شده است.
ب ـ مواد شيميايي مشمول ضميمه (الف) براي هرگونه توليد يا كاربرد به صورت معافيت ويژه يا مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ب) براي هرگونه توليد يا كاربرد به صورت معافيت ويژه يا منظور قابل قبول كه مشمول هرگونه مقررات مرتبط در اسناد موجود در خصوص « آئين اعلان رضايت قبلي بين المللي » مي باشد، فقط در صورتي مي تواند صادر گردد كه:
(1) ـ به منظور دفع كاملاً زيست محيطي بنحوي كه در جزء (1) بند (د) ماده (6) بيان شده.
(2) ـ به يك عضو كه مجاز به كاربرد اين مواد شيميايي بر اساس ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) باشد و يا
(3)ـ به يك كشور غير عضو اين كنوانسيون كه يك گواهينامه ساليانه براي عضو صادركننده تهيه كرده است.
آن گواهينامه بايد مشخص كننده كاربرد موردنظر مواد شيميايي بوده و شامل شرحي باشد كه با توجه به آن ماده شيميايي، كشور واردكننده متعهدشده است به:
الف ـ حفاظت از سلامت انسان و محيط زيست از طريق اتخاذ تدابير لازم براي كاهش يا حذف انتشار.
ب ـ انطباق با مقررات بند (1) ماده (6) و
ج ـ انطباق در جاي مناسب با مقررات بند(2) از بخش (2) ضميمه (ب).
گواهينامه همچنين بايد شامل تمامي مستندات مناسب، نظير اسناد و قوانين، مقررات يا دستورالعملهاي مديريتي يا استراتژيكي باشد. عضو صادركننده بايد گواهينامه را تا شصت روز بعد از صدور به دبيرخانه كنوانسيون تسليم نمايد.
چ ـ مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) براي هرگونه توليد و استفاده به صورت معافيتهاي ويژه كه براي هيچ كدام از اعضاء معتبر نيستبراي آن كشور صادرنشده به جز به منظور دفع اصولي زيست محيطي همانطوري كه در جزء (1) بند(د) ماده (6) شرح داده شده است.
د ـ از نظر اين بند، اصطلاح « كشورهاي غيرعضو اين كنوانسيون » در خصوص يك ماده شيميايي خاص شامل يك كشور يا يك سازمان وحدت اقتصادي منطقه اي مي شودكه با ممنوعيت مواد شيميايي مطروحه در اين كنوانسيون موافقت ننموده است.
3 ـ هر عضو كه داراي يك يا بيشتر طرح رسيدگي و ارزيابي براي آفت كشهاي جديد يا يك ماده شيميايي صنعتي جديد باشد،بايد تدابيري را براي جلوگيري از توليدو كاربرد آفت كشها و مواد شيميايي صنعتي جديد به منظور قانونمندكردن اين موادانجام دهد، به نحوي كه با توجه به معيار موجود در بند(1) ضميمه (د) از بروز خصوصيات مخرب آلاينده هاي آلي پايدار ممانعت به عمل آورد.
4 ـ هر عضو كه داراي يك يا بيشتر طرح رسيدگي و ارزيابي براي آفت كشها يا مواد شيميي صنعتي مي باشد بايد در جاي مناسب با درنظرگرفتن معيار موجود در بند (1) ضميمه (د)، ارزيابي آفت كشها يا مواد شيميايي صنعتي كه اخيراً مورد استفاده قرار گرفته اند را مورد ملاحظه قرار دهد.
5 ـ به جز مواردي كه در اين كنوانسيون آورده شده، بندهاي (1) و (2) نبايد براي مقاديري از مواد شيميايي كه در تحقيقات مقياس آزمايشگاهي يا مواردي كه به عنوان استاندارد مرجع مورد استفاده قرار مي گيرند، رعايت گردد.
6 ـ هر عضو كه داراي معافيتهاي ويژه بر طبق ضميمه (الف) يا معافيت ويژه يا يك منظور قابل قبول بر طبق ضميمه (ب) باشد، بايد اقدامات مناسب را براي حصئل اطمينان از هرگونه توليد و كاربرد بر طبق اين معافيت يا منظور كه به روشي انجام مي شودتا از تماس مستقيم با انسان و رهاشدن در محيط زيست جلوگيري نمايد يا آن را كاهش دهد، انجام دهد.
براي كاربردهاي خاص يا مقاصد قابل قبول كه سبب انتشار عمدي مواد در محيط زيست به واسطه استفاده متداول آن مي گردد، اين مواد منتشره بايد در حداقل ممكن بوده، يا منطبق با استاندارد و دستورالعملهاي كاربردي مورد شناسايي قرار گيرد.
ماده 4 ـ ثبت معافيت ويژه
1 – ثبت اطلاعات به منظور شناسايي اعضايي كه معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) دارند، ايجاد گرديده است. اين ثبت اطلاعات، اعضايي كه از شروط ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) استفاده مي كنند را شامل نمي شود كه مي تواند توسط تمامي اعضاء اجرا گردد. عمل ثبت بايد توسط دبيرخانه كنوانسيون انجام شده و براي عموم قابل دسترسي باشد.
2 ـ ثبت بايد شامل موارد زير باشد:
الف ـ فهرستي از انواع معافيت ويژه تهيه شده براساس ضميمه هاي (الف) و (ب).
ب ـ فهرستي از اعضاء كه يك معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) دارند.
ج ـ فهرستي از تاريخ سررسيد براي هر معافيت ويژه ثبت شده.
3 ـ هر كشور مي تواند از طريق تسليم يك نامه به دبيرخانه، براي ثبت يك يا انواع بيشتر معافيت ويژه مندرج در ضميمه (الف) يا ضميمه (ب) اقدام نمايد.
4 ـ به جز در زماني كه تاريخ زودتر توسط عضو در برگه ثبت مشخص شده، يا يك متمم پيرو بند (7) اين ماده اعطاء گردد، تمامي معافيتهاي ويژه ثبت شده بايد پنج سال پس از تاريخ لازم الاجرا شدن كنوانسيون در ارتباط با مواد شيميايي مذكور باطل گردد.
5 ـ در اولين اجلاس، مجمع اعضائ بايد در خصوص روش بازنگري براي موارد ثبت تصميم گيري نمايد.
6 ـ قبل از بازنگري در خصوص ثبت، عضو موردنظر بايد يك گزارش توجيهي دال بر ادامه نياز به ثبت آن معافيت به دبيرخانه تسليم نمايد. اين گزارش بايد توسط دبيرخانه به تمامي اعضائ ارائه گردد. بازنگري يك ثبت بايد براساس تمامي اطلاعات موجود انجام گردد. نهايتاً مجمع اعضائ مي تواند توصيه هايي به عضو موردنظر به صورت راهكارهاي مناسب ارائه دهد.
7 ـ مجمع اعضاء مي تواند براساس درخواست هر عضو، در خصوص تمديد تاريخ سررسيد يك معافيت ويژه براي يك دوره حداكثر پنج ساله اقدام نمايد. در ارتباط بااين تصميم گيري، بايد شرايط خاص اعضائ كشورهاي درحال توسعه و اعضاء با اقتصاد درحال گذر نيز لحاظ گردد.
8 ـ يك عضو مي تواند در هر زمان معافيت ويژه ثبت شده را از طريق تسليم يك نامه به دبيرخانه، پس بگيرد. اين بازپس گيري بايد در تاريخ قيدشده در نامه مذكور مورد ترتيب اثر قرار گيرد.
9 ـ در صورتي كه هيچ كدام از اعضاء براي نوع خاصي از معافيتها ثبت نام ننمايد، هيجگونه ثبت جديد نبايد انجام شود.
ماده 5 ـ تدابير لازم براي كاهش يا حذف انتشار از طريق توليد غيرعمدي
هر عضو بايد حداقل تدابير زير را به منظور كاهش كل انتشار انجام شده از طريق منابع ناشي از فعاليتهاي انساني براي هركدام از مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج) با هدف كاهش آنها و در صورت امكان جلوگيري نهايي انجام دهد.اين تدابير عبارتند از:
الف ـ تهيه يك طرح اقدام يا در صورت امكان يك طرح افدام منطقه اي يا بخشي ظرف دو سال پس از لازم الاجرا شدن كنوانسيون كه متعاقباً آن را به عنوان بخشي از طرح استقرار تعيين شده در ماده (7) اجرا نمايد.اين طرح به منظور شناسايي، تعيين خصوصيات و محلهاي انتشار مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج) و براي تسهيل استقرار جزءهاي (ب) الي (هـ) طراحي مي شود.طرح اقدام بايد شامل عناصر زير باشد:
1 ـ برآوردي از منابع انتشار موجود و قبلي شامل تهيه و نگهداري سياهه منابع و برآورد مقادير انتشار كه با توجه به دسته بندي منابع تعيين شده در ضميمه (ج) انجام مي شود.
2 ـ برآوردي از وضعيت قوانين و استراتژي هاي مرتبط عضو براي مديريت انتشار اين مواد.
3 ـ تعيين خط مشي به منظور رعايت الزامات اين بند، كه براساس برآوردهاي بندهاي (1) و (2) انجام مي شود.
4 ـ ارتقاء سطح تعليم و تربيت با توجه به آگاهي از استراتژيها.
5 ـ انجام بازنگري هرپنج ساله براي اين استراتژيها و ميزان موفقيت آنها در رعايت الزلمات اين بند، كه اين بازنگريها بايد در گزارشهاي تسليم شده مطابق ماده (15) قيد گردد.
6 ـ زمانبندي براي استقرار طرح اقدام، شامل استراتژيها و تدابيري كه در آن تعيين شده اند.
ب ـ ترويج بكترگيري تدابير ممكن و عملي موجود كه مي توانددست يابي به يك سطح واقعي و معنادار براي كاهش انتشار يا جلوگيري منابع را تسريع بخشد.
ج ـ ترويج توسعه و در جايي كه مناسب باشد، الزام به كاربرد مواد جايگزين يا محصولات و فرآيندهاي اصلاح شده، به منظور جلوگيري از تشكيل و انتشار مواد شيميايي مندرج در ضميمه (ج)، كه با توجه به رهنمودهاي كلي در خصوص فعاليتهاي جلوگيري و كاهش انتشار در ضميمه (ج) و راهنماهاي فني كه توسط مجمع اعضاء تأييد شده است.
د ـ ترويج بر ط بق زمانبندي استقرار طرح اقدام، الزام به كاربرد بهترين روشهاي موجود براي منابع جديد بر طبق دسته بندي منابع كه يك عضو به عنوان تضمين آن اقدامات در طرح اقدام با يك تأكيد خاص در چارچوب منابع تعيين شده در قسمت دوم ضميمه (ج)، تعيين كرده است. در هر صورت، الزام به استفاده از بهترين روشهاي موجود براي منابع جديد در چارچوب مندرج در قسمت دوم آن ضميمه بايد در حداقل زمان ممكن به صورت مرحله اي اجراء گردد. اما اين موضوع نبايد بيش از چهارسال پس از لازم الاجرا شدن كنوتنسيون براي آن عضو طول بكشد. براي چارچوب تعيين شده، اعضاء بايد كاربرد بهترين اقدامات انجام شده زيست محيطي را گسترش دهند. در هنگام اجراي بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي، اعضاء بايد به رهنمودهاي عمومي در خصوص اقدامات جلوگيري و كاهش انتشار در ضميمه (ج) توجه نموده و راهنماهاي فني در خصوص بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي نيز بايد از طريق تصميم گيري مجمع اعضاء به روز گردد.
هـ ـ گسترش استفاده از بهترين روشهاي موجود و بهترين تجربيات زيست محيطي طبق طرح اقدام:
1 ـ براي منابع موجود قيدشده در دسته بندي منابع مندرج در بخش دوم ضميمه (ج) و دسته بندي منابع نظير آنهايي كه در قسمت سوم همان ضميمه قيد گرديده و
2 ـ براي منابع جديد با توجه به دسته بندي منابع نظير آنچه كه در بخش سوم ضميمه (ج) قيد گرديده در صورتي كه يك عضو در جزء « هـ » قيد نشده باشد.
در هنگام تدارك بهترين روشهاي موجود و بنترين تجربيات زيست محيطي، اعضاؤ بايد به رهنمودهاي كلي مرتبط با اقدامات كاهش و جلوگيري از انتشار قيدشده در ضميمه (ج) توجه نمايند.
دستورالعملهاي فني در خصوص بهترين روشهاي موجود و بهترين اقدامات انجام شده زيست محيطي بايد از طريق تصميم گيري مجمع اعضاء به روز گردد.
و ـ از نظر اين بند و ضميمه (ج):
1 ـ « بهترين روشهاي موجود » به معناي مؤثرترين و پيشرفته ترين مرحله در توسعه فعاليتها و روشهاي بهره برداري از آنها مي باشد كه بيانگر تجربيات مفيد به دست آمده از برخي روشها براي طراحي اصولي محدوديتهاي انتشار مي باشد كه براي جلوگيري و در جاهايي كه مقدور نيست به صورت كلي كاهش انتشار مواد شيميايي مندرج در قسمت اول ضميمه (ج) و اثر آنها روي محيط زيست به طور كلي مي باشد.در اين خصوص:
2 ـ «فنون» كه شامل هر دو نوع فن آوري استفاده شده و در حال استفاده است كه تأسيسات بر پايه طراحي، ساخته، نگهداري، بهره برداري و از رده خارج مي گردد.
3 ـ « در دسترس بودن فن آوريها » به معناي آن دسته از فن آوريها است كه براي بهره برداري قابل دستيابي بوده و در مقياسي وسيع وجود داشته كه در بخش صنايع مرتبط، تحت شرايط حياطي فني و اقتصادي با درنظر گرفتن هزينه ها و مزايا براي اجرا مجاز شمرده مي شوند و؛
4 ـ « بهترين » به معناي مؤثرترين در دستيابي به يك سطح عمومي بالا براي حفاظت محيط زيست به طور كلي بوده.
5 ـ « بهترين تجربيات زيست محيطي » به معناي كاربرد تركيبي از مناسب ترين استراتژيها و اقدامات كنترلي زيست محيطي مي باشد.
6 ـ « منابع جديد » كه به معناي هر منبع كه به نحو مطلوبي ساخته شده يا جايگزين گرديده اطلاق مي شودكه حداقل يك سال پس از تاريخ:
الف ـ لازم الاجراشدن كنوانسيون براي عضو موردنظر، يا
ب ـ لازم الاجراشدن كنوانسيون براي عضو موردنظر براي ارائه اصلاحيه به ضميمه (ج) در صورتي كه منبع مذكور از شرايط اين كنوانسيون فقط به واسطه آن اصلاحيه پيروي كند.
ز ـ مقادير حد انتشار يا استانداردهاي اجرايي مي تواند توسط يك عضو براي عمل به تعهدات آن جهت دستيابي به بهتزين روشهاي موجود تحت اين بند استفاده گردد.
ماده 6 ـ اقدامات لازم براي كاهش يا جلوگيري انتشار آلودگي از وسائل از كارافتاده و پسماندها
1 ـ هر عضو به منظور حصول اطمينان از اينكه وسائل از كارافتاده تشكيل شده از يا حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) و پسماندها شامل محصولات و وسائلي كه به صورت زائد در مي آيند تشكيل شده، حاوي يا آلوده شده با يكي از مواد شيميايي مندرج در ضميمه هاي (الف)، (ب) يا (ج) مي باشند، از طريق يك روش حافظ سلامت انسان و محيط زيست مديريت مي شوند، بايد:
الف ـ خط مشي مناسبي به منظور شناسايي موارد زير دارا باشد:
(1) ـ وسائل از كارافتاده تشكيل شده يا حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب).
(2) ـ محصولات و وسائلي كه در حال استفاده مي باشند و پسماندهاي تشكيل شده، حاوي يا آلوده شده با يك ماده شيميايي مندرج در ضميمه هاي (الف)،(ب) و (ج).
ب ـ تا حد امكان، وسائل ازكارافتاده تشكيل شده يا حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) براساس خط مشي بيان شده در جزء (الف) را شناسايي نمايد.
ج ـ وسائل ازكارافتاده به نحو مناسب از طريق يك روش زيست محيطي جامع، امن و كارا مديريت گردد. وسلئل از كارافتاده حاوي مواد شيميايي مندرج در ضميمه (الف) يا (ب) پس از اينكه بر طبق معافيت ويژه تعيين شده در ضميمه (الف) يا هر معافيت ويژه يا هدف قابل قبول تعيين شده در ضميمه (ب) مجاز به استفاده نيستند، به جز وسائل از كار افتاده اي كه به منظور صادرات برطبق بند (2) ماده (3) مجاز شمرده شده اند، بايد به عنوان پسماند به حساب آمده و طبق جزء (د) با آنها رفتار شود.
د ـ انجام تدابير مناسب براي آن دسته از پسماندها شامل محصولات و وسائلي كه در شرف تبديل به پسماند مي باشند، شامل:
(1) ـ پسماندهايي كه بر طبق روشهاي صحيح زيست محيطي جابجا، جمع آوري، حمل و نقل و نگهداري شده اند.
(2)ـ پسماندهاي دفع شده به روشي كه آلاينده هاي آلي پايدار موجود يا تخريب شود و يا به شكل برگشت ناپذير تغيير ماهيت دهد و در نتيجه خصوصيات مواد آلاينده آلي پايدار را از خود نشان ندهد. در غير اين صورت چنانچه اين روشهاي دفع انتظارات و اولويتهاي زيست محيطي را برآورده نسازد، يا مقدار آلاينده هاي آلي پايدار در حد پايين باشد، بايد دستورالعملها، استانداردها و قوانين بين المللي شامل مواردي كه پيرو بند (2) مي تواند تدوين و ايجاد گردد و نظامهاي مرتبط منطقه اي و جهاني حاكم بر مديريت پسماندهاي ويژه مدنظر قرار گيرد.
(3) ـ پسماندهايي كه مجاز به انجام عمليات دفع به روش بازيافت، بازيابي، احياء، استفاده مجدد مستقيم يا كاربردهاي ديگر آلاينده هاي پايدار نمي باشد،و
(4) ـ پسماندهايي كه بدون درنظرگرفتن دستورالعملها، استانداردها و قوانين بين المللي مرتبط نمي توان از طريق مرزهاي بين المللي حمل و نقل نمود.
هـ ـ به منظور تدوين راهكارهاي مناسب براي شناسايي مكانهاي آلوده به مواد شيميايي مندرج در ضميمه هاي (الف) و (ب) يا (ج) تلاش گردد.در صورتي كه پاكسازي اين مكانها برعهده گرفته شود، بايد اين عمل بر طبق اصول صحيص زيست محيطي اجرا گردد.
2 ـ مجمع اعضاء بايد با بخشهاي مناسب كنوانسيون بازل در خصوص كنترل نقل و انتقالات برون مرزي پسماندهاي ويژه و دفع آنها همكاري نزديك داشته باشد تا در اين ميان:
الف ـ اندازه يا سطح لازم براي تخريب يا تغيير ماهيت برگشت ناپذير به منظور حصول اطمينان از عدم بروز خصوصيات آلاينده هاي آلي پايدار به شكلي كه در بند (1) ضميمه (د) مشخص شده، ايجاد گردد.
ب ـ تعيين گردد منظور از روشهاي دغع صحيح زسيت محيطي كه در بالا به ان اشاره شد،چه مي باشد و
ج ـ تلاش گردد تا غلظت مواد شيميايي مندرج در ضميمه هاي (الف)، (ب) و (ج) آن طوري كه در شق (2) جزئ (د) بند 1 از ضميمه (د) بدان اشاره شده، به نحو مناسب ايجاد گردد.
ماده 7 – طرحهاي اجرايي
1 ـ هر عضو بايد:
الف ـ طرحي را براي اجراي تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون تدوين و براي اجراي آن تلاش نمايد.
ب ـ طرح اجرايي خود را ظرف دو سال از تاريخ لازم الاجراشدن كنوانسيون براي آن كشور، به مجمع اعضاء تسليم نمايد، و
ج ـ به صورتي مناسب طرح اجرايي خود را بر اساس جدول زماني و به شكلي كه با تصميم مجمع اعضاء مشخص خواهد شد مورد بازنگري قرارداده و به روز درآورد.
2 ـ اعضاء به طور مستقيم يا از طريق سازمانهاي منطقه اي، زيرمنطقه اي و جهاني در جاي مناسب همكاري نموده و با گروههاي مرتبط و مسؤول ملي خود از جمله گروههاي زنان و گروههاي درگير در امر بهداشت كودكان به منظور تسهيل تدوين، اجرا و به روز درآوردن طرحهاي اجرايي آنان مشورت نمايد.
3 ـ اعضائ بايد به منظور كاربرد و در جاي مناسب ايجاد ابزار لازم براي وحدت نظر در طرحهاي اجرايي ملي براي آلاينده هاي آلي پايدار براي تعيين خط مشي توسعه پايدار خود تلاش نمايند.
ماده 8 ـ فهرست بندي مواد شيميايي در ضمائم (الف)، (ب) و (ج)
1 ـ يك عضو ممكن است پيشنهادي را براي درج يك ماده شيميايي در ضمائم (الف)، (ب) و يا (ج) به دبيرخانه ارائه دهد. اين پيشنهاد شامل اطلاعات مشخص شده در ضميمه (د) خواهد بود. در تدوين يك پيشنهاد، يك عضو مي تواند از سوي ديگر اعضاء يا از سوي دبيرخانه مساعدت گردد.
2 ـ دبيرخانه بايد تعيين نمايد آيا پيشنهاد شامل اطلاعات مشخص شده در ضميمه (د) مي باشد يا خير، چنانچه دبيرخانه تأييد نمايد كه پيشنهاد شامل اطلاعات مذكور مي باشد، بايد پيشنهاد را به كميته تجديدنظر آلاينده هاي الي پايدار تسليم نمايد.
3 ـ كميته مذكور بايد پيشنهاد را بررسي و چارچوب تعيين شده در ضميمه (د) را به شكلي شفاف و قابل انعطاف بكاربرده، همه اطلاعات تعيين شده را به روشي متوازن و منسجم مدنظر قراردهد.
4 ـ اگر كميته تصميم بگيرد كه :
الف ـ قانع شده كه چارچوب تعيين شده رعايت شده بايد از طريق دبيرخانه پيشنهاد را ارائه و ارزيابي كميته را در اختيار همه اعضاء و ناظرين قرار داده وآنان را بع ارائه اطلاعات تعيين شده در ضميمه (هـ ) دعوت نمايد و يا
ب ـ قانع نشده كه چارچوب تعيين شده رعايت شده بايد مراتب را از طريق دبيرخانه به همه اعضاء و ناظرين اطلاع و پيشنهاد را به همراه ارزيابي كميته در اختيار اعضاء قرار داده و پيشنهاد بايد كنار گذارده شود.
5 ـ هر عضو ممكن است پيشنهاد را مجدداً براساس بند(4) فوق به كمته اي كه پيشنهاد را كنار گذاشته، ارائه دهد. اين ارائه مجدد مي تواند شامل هرگونه ابراز نظر عضو و همين طور استدلال براي ملاحظات فوق العاده كميته باشد. اگر به دنبال اين مرحله كميته مجدداً پيشنهاد را رد نمايد، كشور عضو مي تواند نسبت به تصميم كميته اعتراض و از مجمع اعضاء تقاضا نمايد كه موضوع را در اجلاس اتي خود بررسي نمايد. مجمع اعضاء مي تواند براساس چارچوب تعيين شده در ضميمه (د) و با احتساب ارزيابي كميته و هرگونه اطلاعات اضافي ديگري كه از سوي هر كشور عضو يا ناظر ارائه شود، آن پيشنهاد را مورد ارزيابي قرار دهد.
6 ـ در جائي كه كميته تصميم گرفته كه چارچوب مشخص رعايت شده يا مجمع اعضاء تصميم بگيردكه پيشنهاد بايد مورد ارزيابي قرار بگيرد، كميته پيشنهاد را مورد ارزيابي دقيق تر قرارداده و با درنظرگرفتن ديگر اطلاعات مرتبط دريافت شده، بايد يك طرح اوليه نمايه خطر براساس ضميمه (هـ) تهيه نموده و پيش نويس آن را از طريق دبيرخانه در اختيار همه اعضاء و ناظرين قرار داده، نظرات فني آنان را جمع آوري و با مدنظر قراردادن آن طرح نمايه خطر را تكميل نمايد.
7 ـ اگر براساس طرح نمايه خطر كه مطابق با ضميمه (هـ) تهيه شده، كميته تصميم بگيردكه:
الف ـ به نظر مي رسد كه آن ماده شيميايي در نتيجه انتقال درازمدت در محيط زيست، اثراتن سوء بر سلامت انسان و يا اثرات محيط زيست در مقياس جهاني برجاي مي گذارد، بايد پيشنهاد مورد ارزيابي قرار گيرد. فقدان اطمينان علمي كامل، طبعاً پيشنهاد را از پيشرفت باز نخواهد داشت. كميته از طريق دبيرخانه همه اعضاء و ناظرين را دعوت خواهد كرد با ملاحظات مشخص شده در ضميمه (هـ)، اطلاعات مربوطه را ارائه نمايند. سپس نتيجه ارزيابي مديريت خطر كه شامل تجزيه و تحليلي از تدابير كنترلي احتمالي در خصوص اين مواد شيميايي است را براساس آن ضميمه تهيه خواهد كرد،يا
ب ـ اگر قرار است پيشنهاد به پيش برده نشود، كميته از طريق دبيرخانه طرح اوليه نمايه خطر را در اختيار اعضاء و ناظرين قرار داده و سپس پيشنهاد را كنار خواهد گذاشت.
8 – براي هر پيشنهاد كنار گذاشته شده براساس جزء (ب) بند 7 فوق يك عضو مي تواند از مجمع اعضاء درخواست نمايد كه به كميته تكليف نمايد كه اطلاعات اضافي و فوق العاده اي از كشور پيشنهاددهنده و ديگر اعضاء ظرف مدتي كه بيش از يك سال طول نخواهد كشيد درخواست نمايد. پس از اين مدت و براساس هرگونه اطلاعات دريافتي، كميته پيشنهاد را براساس بند (6) و با اولويت هايي كه از سوي مجمع اعضاء تصميم گيري و ارائه خواهد شد، مورد تجديدنظر قرار مي دهند. چنانچه پس از طي اين مرحله كميته مجدداً پيشنهاد را باطل نمايد، آن عضو مي تواند نسبت به تصميم كميته اعتراض و مجمع اعضاء مسأله را در جلسه آتي خود مورد بررسي قرار دهد. مجمع اعضائ ميتواند براساس طرح نمايه خطر كه براساس ضميمه 0هـ) تهيه شده تصميم گيري نموده و با احتساب ارزيابي كميته و هرگونه اطلاعات فوق العاده كه از سوي اعضاء و ناظرين ارائه مي شود. تصميم بگيردكه پيشنهاد به پيش برود.اگر مجمع اعضاء تصميم بگيرد كه پيشنهاد بايد به پيش برود كميته بايد آنگاه طرح برآورد مديريت خطر را تهيه نمايد.
9 ـ كميته براساس طرح نمايه خطر با توجه به بند (6) فوق و برآورد مديريت خطركه در جزء (الف) بند‌ (7) و يا بند (8) فوق اشاره شده، مي تواند توصيه نمايد كه آيا بايد آن ماده شيميايي توسط مجمع اعضاء در فهرست بندي ضمائم (الف)، (ب) و يا (ج) مورد توجه قرار گيرد؟
مجمع اعضاء با احتساب توصيه هاي كميته و از جمله هرگونه عدم اطمينان علمي بايد به شكلي احتياط آميز در خصوص در فهرست قرارگرفتن ماده شيميايي و تعيين تدابير كنترل مربوط با آن در ضمائم (الف)، (ب) و يا (ج) تصميم بگيرد.
ماده 9 ـ تبادل اطلاعات
1 ـ هر كشور عضو بايد تبادل اطلاعات مرتبط با موارد زير را تسهيل يا برعهده گيرد:
الف ـ كاهش و يا حذف توليد، استفاده و يا انتشار آلاينده هاي الي پايدار.
ب ـ جايگزين هاي آلاينده هاي آلي پايدار شامل اطلاعات مربوط به خطرات آنها به همراه هزينه هاي اقتصادي و اجتماعي آن.
2 ـ كشورها بايد باتوجه به بند (1) مستقيماً يا از طريق دبيرخانه اطلاعات را مبادله نمايند.
3 ـ هر كشور عضو، يك مرجع ملي را براي تبادل اين گونه اطلاعات تعيين خواهد كرد.
4 ـ دبيرخانه بايد به عنوان سازوكار شفاف سازي اطلاعات در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار از جمله اطلاعات تهيه شده توسط اعضاء سازمانهاي دولتي و غيردولتي ارائه خدمت نمايد.
5 ـ از نظر اين كنوانسيون، اطلاعات موجود در خصوص ايمني و بهداشت انسان و محيط زيست به عنوان اطلاعات محرمانه تلقي نخواهد شد. كشورهاي عضو كه اطلاعات ديگر مرتبط با اين كنوانسيون را مبادله مي كنند بايد براساس توافقنامه دو جانبه، هرگونه اطلاعات محرمانه را حفظ نمايند.
ماده 10 ـ اطلاعات عمومي، آگاهي و آموزش
1 ـ هر عضو بايد در حد توان خود نسيت به تشويق و تسهيل موارد زير اقدام نمايد:
الف ـ ارتقاء آگاهي سياستگذاران و تصميم گيران مرتبط با آلاينده هاي آلي پايدار.
ب ـ در اختيار عموم گذاشتن كليه اطلاعات موجود در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار با ملحوظ نمودن بند(5) از ماده (9).
ج ـ تدوين و اجراي برنامه هاي آموزشي و اطلاع رساني عمومي خصوصاً براي زنان، كودكان و طبقه كم سواد در مورد آلاينده هاي آلي پايدار و همين طور شامل اثرات بهداشتي و محيط زيستي و جايگزينها؛
د ـ مشاركت عموم در رسيدگي به آلاينده هاي آلي پايدار و اثرات بهداشتي و محيط زيستي آن و توصيه در چاره جوئي لازم و از جمله ايجاد موقعيتهايي براي تهيه داده ها در سطح ملي با توجه به اجراي اين كنوانسيون؛
هـ ـ تعليم كارگران، متخصصين علمي، مربيان و كادر فني و مديريتي.
و ـ توسعه و مبادله موارد لازم براي آگاهي عمومي و آموزشي در سطح ملي و بين المللي.
ز ـ توسعه و اجراي برنامه هاي آموزشي و تعليماتي در سطوح ملي و بين المللي.
2 ـ هر كشور عضو بايد در چارچوب توان خود اطمينان حاصل نمايد كه عموم مردم به اطلاعات عمومي موردنظر در بند (1) دسترسي داشته و اين اطلاعات را مرتباً به روز درآورد.
3 ـ هر كشور عضو بايد در حد توان خود به تشويق استفاده كنندگان در صنعت و حرفه مختلف پرداخته تا موجبات و تسهيلات لازم براي تأمين اطلاعات مورد اشاره بند(1) را دز سطح ملي و به صورتي مناسب در سطوح زير منطقه اي و جهاني، فراهم آورد.
4 ـ درتأمين اطلاعات در خصوص آلاينده هاي آلي پايدار و جايگزين آنها اعضاء مي توانند از برگه هاي اطلاعات بهداشتي، گزارشات، رسانه هاي گروهي و ديگر ابزار اطلاع رساني استفاده كرده و مراكز اطلاعاتي را در سطح ملي و منطقه اي ايجاد كنند.
5 ـ هر كشور عضو بايد ملاحظاتي منسجم نسبت به توسعه ساختارهايي چون انتشار مواد آلايندهو ثبت حمل و نقل انها داشته و نسبت به جمع آوري و انتشار اطلاعات در خصوص برآورد مقاديري كه هر سال از مواد مندرج در ضميمه هاي (الف)، (ب) يا (ج) انتشار و يا در معرض تماس قرار گرفته، داشته باشد.
ماده 11 ـ تحقيق، توسعه و نظارت
1 ـ كشورهاي عضو بايد در چارچوب توان خود در سطوح ملي و بين المللي به تشويق پرداخته و يا تحقيقات مناسب، توسعه، نظارت و همكاري در خصوص آلاينده هاي لآلي پايدار را بعهده گرفته و درجاي مناسب، نسبت به مواد جايگزين و موادي كه بتواند جانشين آلاينده هاي آلي پايدار و از جمله مواردذيل شود اقدام نمايند:
الف ـ منابع و انتشار مواد در محيط زيست.
ب ـ نحوه حضور، مقادير و سرنوشت آن در انسان و محيط زيست.
ج ـ جابجايي در محيط زيست، سرنوشت و تغيير شكل آن.
د ـ آثار مواد بر بهداشت و سلامت انسان و محيط زيست.
هـ ـ تبعات اقتصادي ـ اجتماعي و فرهنگي.
و ـ كاهش انتشار و يا حذف.
ز ـ روشهاي هماهنگ براي تهيه سياهه منابع توليدكننده و روشهاي تجزيه براي اندازه گيري ميزان انتشار.
2 ـ نسبت به بعهده گرفتن اقدامات تحت بند (1) فوق، هر عضو بايد در حد توان خود به شرح ذيل اقدام نمايد:
الف ـ حمايت و توسعه بيشتر برنامه هاي بين المللي، شبكه ها و سازمانهايي در جهت شناسايي، هدايت، تشخيص و تأمين بودجه تحقيقاتي، جمع آوري اطلاعات و نظارت با احتساب نياز به كاهش تلاشهاي موازي، آن طور كه مناسب باشد.
ب ـ حمايت از تلاشهاي ملي و بين المللي در جهت گسترش توانهاي تحقيقاتي علمي و فني در جهت تشويق به رسيدگي و مبادله اطلاعات و تجزيه و تحليلها، خصوصاً در كشورهاي درحال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر.
ج ـ تأمل بر نگرانيها و نيازها خصوصاً در زمينه منابع فني و مالي در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر و همكاري در بهينه سازي توان اين كشورها در ايجاد زمينه مشاركت در فعاليتهاي مورد اشاره در جزءهاي (الف) و (ب) فوق.
د ـ بعهده گرفتن امور تحقيقاتي در جهت از بين بردن آثار آلاينده هاي آلي پايدار بر بهداشت توليد مثل.
هـ ـ در اختيارگذاشتن نتايج تحقيقات و فعاليتهاي توسعه و نظارت كه در اين بند بدان اشاره شده براي عموم براساس برنامه زمان بندي و منظم.
و ـ تشويق و يا بعهده گرفتن همكاري، با توجه به ذخيره سازي و تأمين اطلاعات، ناشي از تحقيق، توسعه و نظارت.
منابع و انتشار مواد در محيط زيست
ارتقاء آگاهي سياستگذاران و تصميم گيران مرتبط با آلاينده هاي آلي پايدار.
ماده 12 ـ كمكهاي فني
1 ـ اعضاء معتقدند كه كمكهاي به موقع و مناسب در پاسخ به درخواست كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد درحال گذر، در اجراي موفق اين كنوانسيون بسيار حياتي است.
2 ـ اعضاء براي تأمين كمك مناسب فني به كشورهاي در حال توسعه عضو و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر همكاري نموده و براي كمك به آنان با احتساب نياز خاص آنان نسبت به توسعه و گسترش توان اجرايي آنان در اجراي تعهدات ناشي از اين كنوانسيون براي آنان اقدام خواهند نمود.
3 ـ در اين زمينه، كمك فني تأمين شده از سوي كشورهاي پيشرفته صنعتي عضو و ديگر اعضاء مطابق توان هر كدام و شامل كمكهاي دو جانبه آن طور كه مناسب بوده و مورد توافق قرار گرفته و يا بصورت كمك فني براي توانمند سازي اين كشورها در رابطه با اجراي تعهدات اين كنوانسيون بوده، مي باشد. دستورالعمل بيشتر در اين زمينه از سوي مجمع اعضاء تهيه و تدوين خواهد شد.
4 ـ اعضاء بايد بطور مناسب ترتيباتي به منظور تأمين كمكهاي فني و تشويق انتقال دانش فني و فن آوري به كشورهاي عضو در حال توسعه و اعضاي با اقتصاد در حال گذر، در رابطه با اجراي اين كنوانسيون، اتخاذ نمايند. اين ترتيبات شامل ايجاد مراكزي در سطح منطقه اي و زير منطقه اي براي توانمند سازي و انتقال دانش فني و براي كمك به كشورهاي عضو در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال گذر و در راستاي اجراي وظايف آنان تحت اين كنوانسيون خواهد بود. رهنمودهاي بيشتري نيز در اين مورد از سوي مجمع اعضاء فراهم خواهد شد.
5 ـ اعضاء براساس فحواي اين ماده و با احتساب كامل نيازهاي خاص و شرايط خاص، كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهاي جزاير كوچك را در اقداماتشان در رابطه با كمكهاي فني ملحوظ خواهند نمود.
ماده 13 ـ رويه و منابع مالي
1 ـ هر عضو در سطح توان خود حمايت و تشويق هاي مالي را با توجه به فعاليتهاي ملي، كه براي حصول اهداف اين كنوانسيون بر طبق اولويتهاي طرحهاي ملي و برنامه هاي آن كشور حاصل آيد، بعهده مي گيرد.
2 ـ كشورهاي توسعه يافته عضو، منابع جديد و فوق العاده اي براي توانمندسازي كشورهاي در حال توسعه عضو و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر براي رسيدن به حد تأمين هزينه هاي امحاء و تدابيري اجرايي كه بتواند اين كنوانسيون را بين كشور عضو دريافت كننده و نهاد شركت كننده بر طبق ساز و كار تشريح شده در بند (6) اين ماده كه بين آن دو توافق شده، تأمين خواهند نمود. ديگر اعضاء نيز همچنين بصورت داوطلبانه و مطابق توان خود اين گونه منابع مالي را تأمين خواهند نمود. ايجاد مشاركتهايي از سوي ديگر منابع نيز بايد تشويق گردد. در اجراي اين گونه تعهدات بايد لزوم مناسبت، قابل پيش بيني بودن و انتقال به موقع منابع و اهميت دادن مشاركت اعضاء در بعهده گرفتن بار اين تعهدات در بين كشورهاي عضو مدنظر قرار گيرد.
3 ـ كشورهاي توسعه يافته عضو ديگر اعضاء بر اساس توان خود و براساس برنامه ها و اولويتهاي طرحهاي ملي ممكن است همچنين براي اعضاء در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال گذر منابع مالي را در جهت گذر منابع مالي در جهت كمك به اجراي اين كنوانسيون از طريق منابع و يا موافقتنامه هاي دوجانبه منطقه اي و چندجانبه ديگر در اختيار قرار دهند.
4 ـ ميزاني كه كشورهاي عضو در حال توسعه بصورت مؤثر به اجراي تعهداتشان تحت اين كنوانسيون خواهند پرداخت بسته به اجراي مؤثر آن از سوي كشورهاي توسعه يافته و انجام به تعهدات آنان تحت اين كنوانسيون در رابطه با منابع مالي، كمكهاي فني و انتقال دانش فني است. واقعيت اين است كه توسعه اقتصادي و اجتماعي پايدار و امحاء فقر از اولويتهاي اول و بارز كشورهاي در حال توسعه است و زماني بطور كامل به حساب خواهد آمد كه نياز به حفظ سلامت انسان و محيط زيست مورد توجه لازم قرار گيرد.
5 ـ اعضاء با توجه به نيازهاي خاص و نياز به توجه خاصي كه بايد به كشورهاي كمتر توسعه يافته و كشورهاي جزيره اي در راستاي اقدام براي تأمين بودجه آنان بشود، اقدام خواهند نمود.
6 ـ رويه براي تأمين منابع مالي كافي و پايدار در كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر بصورت كمك و يا بصورت منابعي براساس تخصيص امتياز به كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي با اقتصاد در حال گذر در جهت اجراي كنوانسيون در اينجا تعريف مي گردد. از نظر اين كنوانسيون اين روش قوي، به نحو مقتضي و بصورت راهنما و محاسبه شده براي مجمع اعضاء عمل خواهد كرد و عملكرد آن بسته به يك واحد و يا بيشتر و از جمله واحدها و ارگانهاي موجود بين المللي كه تأمين كمكهاي چندجانبه منطقه اي و دوجانبه مالي و فني را بعهده دارند سپرده خواهد شد. مشاركت در اين رويه نسبت به ديگر عملكردها بصورت پرداخت كمكهاي مالي به اعضاء در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال گذر آن طوري كه در بند (2) فوق منعس گرديده بوده انجام شده و بر اين اساس بعنوان كمكهاي اضافي محسوب خواهد شد.
7 ـ از نظر اين كنوانسيون و بند (6) فوق، مجمع اعضاء در اولين اجلاس خود براي تدوين اين رويه دستورالعمل مورد نياز را تهيه و بايد با ارگان و يا ارگانهاي مشاركت كننده در اين ساز و كار مالي براساس توافاتي كه جنبه اجرايي خواهد داشت به توافق برسد. اين رهنمودها در اين ميان به مسائل ذيل خواهد پرداخت:
الف ـ راسخ بودن سياستها، استراتژي و اولويتهاي برنامه و همينطور چارچوب روشن و مشروح و دستور كاري در رابطه با مجاز بودن دسترسي و استفاده از منابع مالي و از جمله نظارت و ارزيابي ادواري از اين گونه بهره برداريها.
ب ـ از سوي يك يا چند نهاد، گزارشهاي ادواري در مورد كفايت و تداوم و پايداري اين تأمين بودجه تهيه و در جهت فعاليتهاي مربوط به اجراي اين كنوانسيون، به مجمع اعضاء داده خواهد شد.
ج ـ تشويق و تمهيد گرايش به سوي تأمين بودجه چندجانبه.
د ـ چگونگي تصميم گيري به روش قابل پيش بيني و مشخص براي ميزان تأمين بودجه لازم و موجود براي اجراي اين كنوانسيون، با در نظر گرفتن اينكه امحاي آلاينده هاي آلي پايدار ممكن است نيازمند تأمين بودجه مداوم باشد و شرايطي كه تحت آن مقدار بودجه بايد بصورت ادواري مورد بازنگري قرار گيرد.
هـ ـ چگونگي تأمين كمك به اعضاي علامند با بررسي نياز آنها، كسب اطلاعات در مورد منابع تأمين مالي و الگوهاي تءمين بودجه در جهت تسهيل هماهنگي در بين اين اعضاء.
8 ـ مجمع اعضاء در كمتر از زمان برگزاري دومين مجمع خود و بنابر اين بصورت مرتب مؤثر بودن رويه بودجه آمده تحت اين بند را مورد بررسي مجدد قرار داده و توان رسيدگي به نيازهاي در حال تغيير كشورهاي عضو در حال توسعه و اعضا با اقتصاد در حال گذر را در چارچوب دستورالعمل مورد اشاره در بند (7) فوق، ميزان تأمين بودجه و همينطور مؤثر بودن عملكرد نهادهاي موجود كه در جهت اجراي رويه مالي كار مي كنند را ارزيابي خواهد نمود. براساس اين بازنگري و در صورت لزوم بايد نسبت به اتخاذ تدابير لازم در خصوص ارتقاء كارايي اين ساز و كار ازجمله با ارائه توصيه ها و دستورالعملهايي در خصوص تدابير لازم براي حصول اطمينان از تأمين بودجه كافي و پايدار براي رفع نياز اعضاء، اقدام نمايد.
ماده 14 ـ موافقتنامه هاي مالي در دوران واسط
ساختار نهادي تسهيلات زيست محيطي جهاني كه مطابق موازين تأسيس تسهيلات زيست محيطي جهاني بازسازي شده در دوران گذر، نهادي خواهد بود كه اقدامات مربوط به رويه مالي كه در ماده (13) بدان اشاره شده را براي دوره مابين زمان لازم الاجرا شدن اين كنوانسيون و برگزاري اولين مجمع اعضاء براساس ماده (13) انجام خواهد داد. ساختار نهادين اين تسهيلات زيست محيطي جهاني بايد تكافوي اقدام از طريق تدابير اجرايي و عملي مربوط به (خصوصاَ) آلاينده هاي آلي پايدار را نموده و ترتيبات جديدي ه در اين ارتباط ممكن است مورد نياز باشد را مورد ملاحظه قرار دهد.
ماده 15 ـ گزارش دهي
1 ـ هر عضو گزارشي از تدابير اتخاذشده در جهت اجراي تداركات اين كنوانسيون و ميزان مؤثر بودن اين اقدامات در رسيدگي به اهداف اين كنوانسيون، ارائه خواهد داد.
2 ـ هر عضو مطالب ذيل را براي دبيرخانه تهيه خواهد نمود:
الف ـ اطلاعات آماري در مورد ميزان كل توليد، واردات و صادرات هر يك از مواد شيميايي مندرج در فهرست ضميمه (الف) و ضميمه (ب) و يا تخمين معقولي از اين گونه اطلاعات.
ب ـ در حد امكان فهرستي از كشورهايي كه هر يك از اين گونه مواد را وارد كرده و كشوري كه هر يك از اين مواد به آن صادر شده ارائه خواهد شد.
3 ـ اين گونه ارائه گزارش در فاصله زماني معين و به شكلي كه در مجمع اعضاء تصميم گيري خواهد شد، در اولين مجمع ارائه خواهد شد.
ماده 16 ـ برآورد ميزان تأثيرگذاري
1 ـ با شروع چهارسال پس از تاريخ لازم الاجراشدن اين كنوانسيون و در فواصل زماني كه مدت آن توسط مجمع اعضاء تصميم گيري خواهد شدمجمع به بررسي مؤثربودن اين كنوانسيون خواهد پرداخت.
2 ـ به منظور تسهيل اين برآورد، مجمع اعضاء در اولين نشست خود، ايجاد ترتيباتي را آغاز خواهد نمودكه بتواند براي خود اطلاعات پايش مقايسه اي در مورد وجود موارد مندرج در ضمائم (الف)، (ب) و (ج) و همين طور جابه جائي و انتقال محيط زيستي منطقه اي و جهاني، تهيه نمايد.
اين ترتيبات:
الف ـ بايد از سوي اعضاء براساس منطقه اي در هنگام مناسب و براساس توان فني و مالي آنان و با استفاده از برنامه ها و سازوكارهاي پايشي موجود به منظور بالا بردن امكان و افزايش هماهنگي ها در رويه ها به اجرا درآيد.
ب ـ در جايي كه لازم باشد با احتساب اختلافات بين مناطق و توان آنها براي اجراي فعاليتهاي پايشي ضميمه گردد.
ج ـ شامل گزارشات مجمع اعضاء در مورد نتايج فعاليتهاي پايش در سطح منطقه اي و جهاني در فواصل زماني تعيين شده توسط مجمع اعضاء مي باشد.
3 ـ نوع برآورد كه در بند (1) توصيف شده، بايد براساس اطلاعات علمي، محيط زيستي، فني و اقتصادي موجود باشد، از جمله:
الف ـ گزارشات و ديگر اطلاعات پايش تهيه شده پيرو بند (2).
ب ـ گزارشات ملي ارائه شده پيرو ماده (15).
ج ـ اطلاعات مبني بر ناهمخواني كه پيرو مراحل ايجادشده در ماده (17) تهيه شده است.
ماده 17 ـ ناهمخواني
مجمع اعضاء در اولين فرصت عملي خود مراحل و رويه هاي نهادين را براي مشخص كردن ناهمخواني ها با پيش بيني ها و تداركات اين كنوانسيون و براي تصحيح عملكرد اعضاء در مواردي كه ناهمخواني اعمال مي شود، تدوين و به تصويب خواهد رسانيد.
ماده 18 ـ حل و فصل اختلافات
1 ـ اعضاء بايد هرگونه اختلاف بين آنان در مورد تفسير و يا اجراي اين كنوانسيون را از طريق مذاكره يا ساير طرق صلح آميز به انتخاب خود حل و فصل نمايند.
2 ـ در هنگام تصويب، قبول، تذييد و يا الحاق به اين كتوانسيون و يا در هر زمان بعد از آن يك عضو كه عضو يك سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي نباشد، مي تواند به صورت كتبي و ارائه يادداشت به امانت دار اين كنوانسيون، در رابطه با هرگونه اختلاف در خصوص تفسير و يا كاربرد اين كنوانسيون، از طريق يك و يا هر دو ابزار ذيل براي حل اختلاف در ارتباط با هر عضو كه آن تعهدات را مي پذيرد، اقدام نمايد:
الف ـ داوري براساس مراحلي كه از سوي مجمع اعضاء بصورت يك ضميمه در اولين فرصت عملي به تصويب خواهد رسيد.
ب ـ ارجاع اختلاف به ديوان بين المللي دادگستري.
3 ـ يك عضو كه متشكل از سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي باشد مي تواند بيانيه اي با محتواي مشابه در رابطه با داوري براساس مراحلي كه در جزء (الف) بند (2) به آن اشاره شده، ايراد نمود.
4 ـ بياني اي كه پيرو بند (2) يا بند (3 ) به قوت خود باقي بماند و تا آن زمان كه براساس شرايط و يا تا سه ماه پس از ارائه يادداشت رسمي در خصوص لغو آن به امين سپرده شود جنبه اجرايي خواهد داشت.
5 ـ سررسيد بيانيه / يادداشت فسخ و يا اظهارنامه جديد، به هيچ وجه نبايد در مراحل پيشرفت موضوع مطروحه در يك ديوان بين المللي دادگستري اثري داشته باشد، مگر اينكه طرفين دعوي به نحو ديگري موافقت كنند.
6 ـ چنانچه طرفين يك اختلاف با هيچ راه حل و يا همان مرحله پيرو بند (2) به توافق نرسند و چنانچه آنها نتوانسته باشند ديوي خود را ظرف دوازده ماه پس از تذكر ارائه شده از سوي يكي از طرفين به ديگري كه بين آنها اختلاف وجود دارد سامان دهند، اين دعوي براساس درخواست هريك از طرفين دعوي بنحوي به كميسون ارائه داده خواهد شد. كميسيون حل اختلاف سپس بايد نسبت به تهيه يك گزارش به همراه توصيه هايي اقدام نمايد.ديگر مراحل در رابطه با كميسيون حل اختلاف شامل ضميمه اي خواهد بود كه از سوي مجمع اعضاء در زماني قبل از برگزاري دومين اجلاس به تصويب خواهد رسيد.
ماده 19 ـ مجمع اعضاء
1 ـ به موجب اين سند مجمع اعضاء تشكيل گرديد.
2 ـ اولين نشست مجمع اعضاء توسط مدير اجرايي برنامه محيط زيست سازمان ملل قبل از لازم الاجراشدن اين كنوانسيون برگزار خواهد شد. سپس جلسات عادي مجمع اعضاء در فواصل منظمي كه در مورد آن تصميم گيري خواهد شد برگزار خواهد گرديد.
3 ـ اجلاسهاي فوق العاده مجمع اعضاء در زمانهايي كه لازم به نظر برسند از سوي محمع يا به درخواست هر عضو به نحوي كه مورد حمايت حداقل يك سوم اعضاء باشد، برگزار خواهد شد.
4 ـ مجمع اعضاء به اتفاق آرا در اولين اجلاس خود در مورد آيين نامه اجرايي و قوانين مالي خود و در مورد هرگونه ارگان فرعي و همينطور تداركات مالي حاكم بر عملكرد دبيرخانه تصميم گيري و اصولي را به تصويب خواهد رسانيد .
5 ـ مجمع اعضاء بررسي مداوم و ارزيابي اجراي اين كنوانسيون را تحت نظر خواهد داشت. اين مجمع امور واگذار شده از سوي كنوانسيون را انجام و به اين منظور:
الف ـ براساس نيازهاي بند (6)، نهادهاي فرعي، آن طور كه لازم براي اجراي اين كنوانسين باشد را تشكيل خواهد داد.
ب ـ در جاي مناسب با سازمانهاي بين المللي ذي صلاح و ارگانهاي بين الدولي و غيردولتي همكاري خواهد نمود.
ج ـ بصورت دوره اي همه اطلاعات پيرو ماده (15) در دسترس اعضاء قرار گرفته و از جمله ملاحظات در مورد ميزان مؤثر بودن شماره (3) جزء (ب) بند (2) از ماده (3) را بررسي خواهد نمود.
د ـ هرگونه اقدام فوق العاده كه براي حصول اهداف اين كنوانسيون ممكن است لازم باشد را مورد توجه قرار داده و بعهده خواهد گرفت.
6 ـ مجمع اعضاء در اولين نشست خود ارگاني فرعي بعنوان كميته بررسي آلاينده هاي آلي پايدار را باهدف انجام اقداماتي كه آن كميته از سوي كنوانسيون بدان مكلف شده را بوجود خواهد آورد و در اين رابطه:
الف ـ اعضاء كميته بررسي آلاينده هاي آلي پايدار از سوي مجمع اعضاء منصوب خواهند شد.اعضاي اين كميته متشكل از متخصصين گمارده شده از سوي دولتها جهت بررسي و مديريت شيميايي خواهند بود. و براساس تئزيع عادلانه جغرافيايي منصوب خواهند شد.
ب ـ مجمع اعضاء در مورد نحوه رسيدگي، سازماندهي و عملكرد كميته تصميم خواهد گرفت.
ج ـ كميته از هرگونه تلاش براي تصويب توصيه هاي خود به اتقاق آرا دريغ نخواهد ورزيد.چنانچه همه تلاشها انجام و توافق حاصل نشد اين توصيه ها بايد نهايتاً از سوي دو سوم اكثريت اعضاء حاضر و با رأي گيري به تصويب برسد.
7 ـ مجمع اعضاء در سومين نشست خود، نياز مداوم براي مراحل مشمول در جزء(ب) بند(2) از ماده (3) شامل ملاحظه ميزان تأثيرگذاري را ارزيابي خواهد نمود.
8 ـ سازمان ملل و سازمان تخصصي آن و سازمان بين المللي انرژي اتمي و همينطور هر حكممت غير عضو اين كنوانسيون مي تواند در جلسات مجمع اعضاء بعنوان ناظر شركت نمايد. هر نهاد و يا آژانس، اعم از ملي و بين المللي، دولتي و يا غيردولتي، با صلاحيت در امور مشمول اين كنوانسيون كه تمايل خود براي شركت در يك اجلاس مجمع اعضاء بعنوان ناظر را به دبيرخانه اعلام كرده باشد، مي تواند مورد پذيرش واقع شود. مگر اينكه حداقل يك سوم از اعضاي حاضر بر اين امر مخالفت نمايند. پذيرش و شركت ناظرين بسته به ايين نامه مصوب مجمع اعضاء خواهد بود.
ماده 20 ـ دبيرخانه
1 ـ به موجب اين سند دبيرخانه تشكيل گرديد.
2 ـ وظايف دبيرخانه عبارت خواهد بود از:
الف ـ ترتيبات لازم براي مجمع اعضاء و ارگانهاي جنبي و تداركات خدمات براي آنها در صورت لزوم.
ب ـ تسهيل كمك به اعضاء خصوصاً در حال توسعه و اعضاء با اقتصاد در حال برحسب درخواست براي اجراي كنوانسيون.
ج ـ اطمينان از هماهنگي لازم با دبيرخانه ديگر نهادهاي بين المللي مربوط.
د ـ تهيه و در دسترس گذاشتن گزارشات ادواري مبتني بر اطلاعات دريافت شده پيرو ماده (15) و ديگر اطلاعات موجود براي اعضاء.
هـ ـ براي ورود به ترتيبات اداري و قراردادي آن طور كه براي اجراي مؤثر وظايف آن لازم باشد براساس رهنمون كلي مجمع اعضاء اقدام خواهد نمود.
و ـ براي انجام امور ديگر دبيرخانه كه در كنوانسيون در مورد آن تصريح شده و كارهاي ديگر به نحوي كه مجمع اعضاء تعيين خواهد كرد.
3 ـ امور دبيرخانه براي اين كنوانسيون توسط مدير اجرايي برنامه محيط زيست سازمان ملل به اجرا درخواهد آمد مگر اينكه مجمع اعضاء تصميم بگيرد كه با سه چهارم اكثريت اعضاء حاضر و با رأي گيري وظايف دبيرخانه را به يك يا چند سازمان بين المللي ديگر محول كند.
ماده 21 ـ اصلاحيه كنوانسيون
1ـ اصلاحات در مورد اين كنوانسيون از سوي هر عضو پيشنهاد شود.
2 ـ اصلاحات در مورد اين كنوانسيون در نشست مجمع اعضاء به تصويب خواهد رسيد. متن هرگونه اصلاحات پيشنهادي به اعضاء از سوي دبيرخانه حداقي شش ماه قبل از نشست كه پيشنهاد درآن براي تصويب مطرح مي گردد، تسليم خواهد شد. دبيرخانه نيز اصلاحات پيشنهادي را جهت اطلاع به امضاء كنندگان اين مجمع و به امانت دار اين كنوانسيون ارائه خواهد داد.
3 ـ تمامي اعضاء سعي خود را به كار خواهند بست تا در مورد هر پيشنهاد اصلاحي به اين كنوانسيون به اتفاق آرا به توافق برسند. چنانچه تمامي تلاشها براي اجماع، انجام و توافق حاصل نشد، اصلاحيه در آخرين مرحله با سه چهارم اكثريت آرا اعضاء و با رأي گيري به تصويب خواهد رسيد.
4 ـ اصلاحات از سوي امانت دار جهت تصويب يا قبول و يا تأييد به همه اعضاء فرستاده خواهد شد.
5 ـ تصويب، قبول يا تأييد يك اصلاحيه به صورت كتبي به اطلاع امانت دار كنوانسيون خواهد رسيد.
اصلاحيه اي كه براساس بند (3) به تصويب برسد وقعي براي اعضاء جنبه اجرايي خواهد گرفت كه ظرف مدت نود روز از تاريخ ارائه آن را تصويب، قبول و يا تأييد و قبولي آن توسط حداقل سه چهارم اعضاء مورد تصويب قرارگرفته باشد. سپس اصلاحيه براي هر عضو ديگر پس از روز نودم بعد از تاريخي كه آن عضو سند تصويب، قبول و يا تأييد آن اصلاحيه را ارائه دهد، جنبه اجرائي خواهد گرفت.
ماده 22 ـ تصويب و اصلاحيه ضمائم
1 ـ ضمائم اين كنوانسيون به جز مواردي كه به نحو ديگري معين شود بعنوان بخشي جدانشدني از آن محسوب خواهد شد. اشاره به اين كنوانسيون به منزله اشاره به ضمائم آن نيز مي باشد.
2 ـ هرگونه ضمائم اضافي بايد به امور علمي. فني، اداري و يا روند كار محدود شود.
3 – روند ذيل بايد در مورد پيشنهاد، تصويب و لازم الاجرا شدن ضمائم اضافي اين كنوانسيون بكار برده شود:
الف ـ ضمائم اضافي بايد براساس مراحل مندرج در بندهاي (1)، (2) و (3) ماده (21) پيشنهاد شود.
ب ـ هر عضوي كه قادر به قبول ضمائم اضافي نباشد بايد عدم قبول خود را كتباً ظرف يكسال از تاريخ تسليم اطلاعيه آن ضميمه اضافه، به اطلاع برساند.امانتدار بايد اين اطلاعيه دريافتي را بدون تأخير به اطلاع همه اعضاء برساند.يك عضو مي تواند در هر زمان اطلاعيه عدم قبول خود نسبت به ضميمه اضافي و ضميمه اي كه براي آن عضو جنبه اجرايي به خود گرفته و عدم موافقت خود در رابطه با موضوع جزء «ج» اين بند را پس بگيرد.
ج ـ پس از سررسيد يكسال از تاريخ مكاتبه امين كنوانسيون در مورد تصويب ضميمه اضافي، آن ضميمه بايد براي اعضايي كه اقدام به تسليم اطلاعيه براساس مفاد جزء «ب» اين بند نكرده باشند جنبه اجرايي به خود بگيرد.
4 ـ پيشنهاد، تصويب و لازم الاجراشدن اصلاحات نسبت به ضميمه هاي (الف)، (ب) يا (ج) بايد موكول به طي همان مراحلي شود كه براي پيشنهاد، تصويب و لازم الاجراشدن ضمائم اضافي به اين كنوانسيون وجود دارد، مگر اينكه اصلاحيه اي كه نسبت به ضميمه هاي (الف)، (ب) يا (ج) در رابطه با هر عضويكه اعلاميه اي در رابطه با اصلاحيه به آن ضمائم براساس بند (4) ماده (25) ارائه داده اجرا نشده باشد. در آن صورت، هرگونه اصلاحيه اين چنين براي آن عضو، در روز نودم بعد از ارائه همراه با سند تصويب، قبول و يل الحلق با توجه به آن اصلاحيه، جنبه اجرايي به خود خواهد گرفت.
5 ـ مراحل ذيل بايد نسبت به پيشنهاد، تصويب و لازم الاجراشدن هر اصلاحيه نسيت به ضمائم (د)، (هـ ) يا (و) بكار برده شود:
الف ـ اصلاحيه ها بايد مطابق مراحل بندهاي (1) و (2) ماده (21) ارائه شود.
ب ـ اعضاء بايد در مورد اصلاحيه نسبت به ضمائم (د)، (هـ) يا (و) با اجماع تماس بگيرند.
ج ـ تصميم گيري براي اصلاح ضمائم (د)، (هـ) يا (و) بايد بدنبال اطلاع اعضاء توسط امانتدار كنوانسيون انجام گردد. آن اصلاحيه بايد براي تمامي اعضاء در تاريخي كه در تصميم گيري مشخص مي شود اجرا گردد.
6 ـ چنانچه ضمائم اضافي يا اصلاحيه اي نسبت به يك ضميمه مربوط به اصلاحيه نسبت به اين كنوانسيون باشد، ضميمه اضافي يا اصلاحيه تا زماني كه اضلاحيه نسبت به كنوانسيون وارد مرحله اجرايي نشود، جنبه اجرائي نخواهد داشت.
ماده 23 ـ حق رأي
1 ـ هر عضو اين كنوانسيون يك رأي خواهد داشت مگر در مواردي كه بند(2) پيش بيني كرده است.
2 ـ يك سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي در مورد مسائل مورد صلاحيت خود مي تواند از حق رأي خود معادل رأي تعداد اعضاي آن اتحاديه كه اعضاء اين كنوانسيون باشند، استفاده كند. در صورتي كه هر يك از كشورهاي عضو اين سازمان كه عضو اين كنوانسيون نيز مي باشند از حق رأي خود استفاده نمايد حق رأي آن كشور از سازمان گرفته مي شود و برعكس.
ماده 24 ـ امضاء
اين كنوانسيون براي امضاء در استكهلم از سوي همه كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقه اي در تاريخ 22 مه 2001 ميلادي برابر با (1 خرداد 1380 هجري شمسي) و در مقر سازمان ملل در نيويورك از 24 مه 2001 ميلادي برابر با (3 خرداد 1380 هجري شمسي) لغايت 22 مه 2002 ميلادي برابر با (1 خرداد 1380 هجري شمسي) مفتوح خواهد بود.
ماده25 ـ تصويب، قبول، تأييد يا الحاق
1 ـ اين كنوانسيون موكول به تصويب، قبول، تأييد كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقه اي خواهد بود، جهت الحاق كشورها و سازمانهاي همگرايي اقتصادي منطقه اي، از روز پس از تاريخي كه كنوانسيون براي امضاء گذاشته مي شود، الحاق به آن آزاد خواهد بود. اسناد تصويب، قبول، تأييد و يا الحاق بايد به امانت دار سپرده شود.
2 ـ هر سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي كه عضو اين كنوانسيون شود بدون اينكه هيچ كدام از كشورهاي عضو آن، عضو شوند، نسبت به تعهدات اين كنوانسيون مقيد خواهد بود. در صورتي كه اين گونه سازمانها يك و يا تعداد بيشتري از اعضايش به عضويت اين كنوانسيون درآيند، سازمان و اعضايش در مورد مسئوليتهاي خود براي اجراي تعهدات تحت اين كنوانسيون، تصميم خواهند گرفت. در اين گونه موارد، سازمان و اعضايش از حق خود تحت اين كنوانسيون توأماً استفاده نخواهند كرد.
3 ـ در سند تصويب، قبول، تأييد و يا الحاق يك سازمان همگراي اقتصادي منطقه اي، آن سازمان نسبت به اظهار صلاحيت خود در خصوص مسائل مورد حل و فصل در اين كنوانسيون، اقدام خواهد نمود. هريك از اين سازمانها همچنين نسبت به ارائه سند تصويب خودو همچنين در مورد هرگونه تغير مربوط به ميزان صلاحيت مراتب را به اطلاع اعضاء خواهد رسانيد.
4 ـ درسند تصويب، قبول، تأييد و يا الحاق، هر عضو مي تواند اظهار نمايد كه در مورد آن عضو، هرگونه اصلاحيه نسبت به ضميمه هاي (الف)، (ب) و (ج) صرفاً در صورت ارائه سند تصويب، قبول، تأييد و يا الحاق باتوجه به آن كنوانسيون جنبه اجرايي خواهد گرفت.
ماده 26 ـ لازم الاجرا شدن
1 ـ اين كنوانسيون در روز نودم پس از ارائه پنجاهمين سند تصويب، قبول، تأييد و الحاق جنبه اجرايي به خود خواهد گرفت.
2 ـ براي هر كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي كه پس از ارائه پنجاهمين سندتصويب، قبول و تأييد، اين كنوانسيون را تصويب، قبول و تأييد نموده يا بدان ملحق شود، اين كنوانسيون در روز نودم پس از تاريخ ارائه سند آن كشور يا سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي، دائر بر تصويب، قبول، تأييد و يا الحاق جنبه اجرايي به خود خواهد گرفت.
3 ـ از نظر بندهاي (1) و (2)، هرگونه سند ارائه شده از سوي يك سازمان همگرايي اقتصادي منطقه اي براي كشورهاي عضو آن سازمان به عنوان مورد اضافه بر اسناد ارائه شده تلقي نخواهدشد.
ماده 27 ـ حق شرطها
هيچگونه حق شرطي نمي توان براين كنوانسيون قائل شد.
ماده 28 ـ كناره گيري
1 ـ درهر زمان پس از سه سال از تاريخي كه اين كنوانسيون براي يك عضوجنبه اجرايي به خود ميگيرد، آن كشور مي تواند با دادن اعلاميه حتبي به امانتدار از كنوانسيون كناره گيري كند.
2 ـ هرگونه كناره گيري بايد تا پايان مدت يكسال از تاريخ دريافت اظهارنامه كناره گيري و يادداشت مربوط به آن، انجام و يا در مدتي ديرتر چنانچه در اظهارنامه كناره گيري مشخص شده، صورت گيرد.
ماده 29 ـ امانت دار
امين و امانتدار اين كنوانسيون همان دبيركل سازمان ملل خواهد بود.
ماده 30 ـ سنديت متن
نسخه اصل اين كنوانسيون كه از آن به زبانهاي عربي، چيني، انگليسي، فرانسه، روسي و اسپانيولي نيز تهيه شده داراي اعتبار يكسان بوده و در نزد دبيركل سازمان ملل به امانت گذارده خواهد شد.
با تأييد مفاد اين كنوانسين امضاكنندگان تام الاختيار ذيل، كه بدين ترتيب مجاز مي باشند نسبت به امضاي اين كنوانسيون اقدام نموده اند
تنظيم شده در استكهلم در22 مه 2001 ميلادي (1 خرداد 1380 هجري شمسي)
ضميمه (الف)
حذف
بخش يك













ماده شيميايي فعاليت معافيت ويژه
آلدرين*
CAS NO : 309-002 توليد
مصرف ندارد
انگل(خارجي) كش بومي، حشره كش
كلردان*
CAS NO: 57-74-9 توليد
مصرف مجاز براي اعضائي كه در فهرست ثبت درخواست هستند انگل (خارجي) كش بومي، حشره كش، موريانه كش، موريانه كش در ساختمانها و سدها ، موريانه كش در راهها ، افزودني در چسب تخته چندلا
ديلدرين*
CAS NO:60-57-1 توليد
مصرف ندارد
در عمليات كشاورزي
اندرين*
CAS NO:75-20-8 توليد
مصرف ندارد
ندارد



مپتاكلر*
CAS NO: 76-44-8





توليد
مصرف ندارد
موريانه كش
موريانه كش در ساختمامن خانه ها
موريانه كش (زيرزميني)
تصفيه چوب
در حال استفاده در جعبه هاي كابل
زيرزميني


هگزاكلروبنزن
CAS NO:118-74-1

توليد
مصرف مجاز براي اعضائي كه در فهرست بت درخواست هستند
تركيب واسطه
حلال در آفت كش
تركيب واسطه در سيستم
محدود

مايركس*
CAS NO:2385-85-5
توليد
مصرف
مجاز براي اعضائي كه در فهرست ثبت درخواست هستند
موريانه كش

توكسافن*
CAS NO:8001-35-2 توليد
مصرف ندارد
ندارد

بي فنيل هاي چندكلره*
(PCBS)

توليد
مصرف ندارد
وسائل در حال استفاده بر طبق مقررات
بخش دوم اين ضميمه

تذكرات
1 ـ بجز در موارد تعيين شده در اين كنوانسيون، مقاديري از يك ماده شيميايي كه بصورت غيرعمدي سبب آلودگي جزئي در محصولات و وسايل گرديده، نبايد در ليست اين ضميمه قلمداد گردد.
2 ـ اين تذكر نبتيد در خصوص معافيت ويژه توليد و كاربرد مطروحه در بند(2) ماده (3) مد نظر قرار گيرد.مقاديري از مواد شيميايي كه در زمان لازم الاجراشدن تعهدات مربوطه با توجه به آن ماده شيميايي يا قبل از آن، بعنوان جزئي از ساختمان وسائل بكار رفتهيا قبلاً مورد استفاده قرار گرفته اند، نبايد بعنوان مواد موجود در فهرست اين ضميمه قرار بگيرد مگر آنكه عضو مورد نظر، دبيرخانه را از كاربرد آن نوع خاص وسيله در داخل كشورس مطلع كرده باشد.دبيرخانه نيز بايد آن اطلاعيه را در اختيار عموم قرار دهد.
3 ـ اين تذكر كه براي يك ماده شيميايي داراي نشان ستاره در انتهاي نام آن در ستون مواد شيميايي بخش يكم اين ضميمه، بكار نمي رود، نبايد بعنوان يك معافيت ويژه براي كاربرد يا توليد با اهداف بند (2) ماده(3) مورد توجه قرار بگيرد. با تعيين اينكه مقادير مواد شيميايي كه انتظار مي روددر طي توليد و يا كاربرد مواد شيميايي حد واسط در سيستمها يا مكانهاي بسته به بدن انسان و محيط زيست وارد شودناچيز(كمتر از حد استاندارد ملي يا بين المللي) باشد،يك عضو باتوجه به اطلاعيه اي كه به دبيرخانه تسليم نموده است، مي تواند مجاز به توليد يا استفاده مقاديري از يك ماده شيميايي مندرج در اين ضميمه به عنوان مواد شيميايي حد واسط در سيستمها يا مكانهاي بسته كه به صورت شيمياي به ديگر فرآورده هاي شيمياييتغيير ماهيت داده و ضوابط موجود در بند (1) از ضميمه (د) را مورد توجه قرار ميدهد، باشد. اما اين مواد نبايد خصوصيات آلاينده هاي آليپايدار را از خود بروز دهند.
اين اطلاعيه بايد شامل اطلاعاتي در خصوص كل توليد و استفاده از آن ماده شيميايي يا يك برآورد مستند از آن اطلاعات و اطلاعات موجود با توجه به طبيعت فرآيندهاي سيستم بسته و مكان محدود شامل مقادير هر كدام از آلودگيهاي تغيير ماهيت نيافته (تبديل نشده) و غيرعمدي ناچيز از آلاينده هاي آلي پايدار مواد اوليه در توليد نهايي باشد.اين روش بجز براي موارد ديگر كه در اين ضميمه مشخص شده بكار ميرود. دبرخانه باين آن اطلاعيه را در دسترس كليه اعضاء مجمع قرار دهد. آن توليد يا كاربرد نبايد به عنوان يك معافيت ويژه براي توليد يا كاربرد به حساب آيد. آن تولي يا كاربرد بايد پس از يك دوره ده ساله متوقف شده تا هنگامي كه عضو مورد نظر يك اطلاعيه جديد به دبيرخانه تسليم نمايد، كه در آن صورت دوره زماني براي ده سال ديگر تمديدشده تا هنگاني كه مجمع اعضاء پس از بازنگري توليد و كاربرد، تصميم ديگري اتخاذ نمايد. رويه اعلان اطلاعيه مي تواند تكرار شود.
4 ـ تمامي معافيتهاي ويژه در اين ضميمه مي تواند توسط اعضائي كه درخواست معافيت نموده اندبا توجه به زمان مراجعه آنان و بر طبق ماده (4) به استثناء استفاده ار «بي فنيل هاي چندكلره» (PCBS) در وسائل در حال استفاده بر طبق مقررات بخش دوم اين ضميمه كه مي تواند توسط كليه اعضاء اعمال گردد، بكار برده شود.
بخش دوم
بي فنيل هاي چندكلره
هر عضو بايد:
الف ـ باتوجه به حذف كاربرد بي فنيل هاي چندكلرهدر ابزارآلات (نظيرترانسفورماتورها،خانزنها يا ديگر ظروف حاوي سيالات مستعمل) تا پايان سال 2025 ميلادي پيرو بازنگري انجام شده توسط مجمع اعضاء براساس اولويتهاي ذيل اقداماتي انجام دهد:
1 ـ اقدامات تشخيص به منظور شناسايي، علامت گذاري و حذف كاربرد ويائل حاوي بش از ده درصد (10%) بي فنيل هاي چندكلره در حجم هاي بيش از پنج ليتر.
2 ـ اقدامات تشخيصي به منظور شناسايي، علامت گذاري و حذف كاربرد وسائل حاوي بيش از پنج صدم درصد (05/0%) بي فنيل هاي چندكلره در حجم هاي بيش از پنج ليتر.
3 ـ به منظور شناسايي و حذف كاربرد وسائل حاوي بيش از پنج هزارم درصد (005/0%) بي فنيل هاي چندكلره در حجم هاي بيش از پنج صدم درصد(05/0%) ليتر تلاش نمايد.
ب ـ همگام با اولويتهاي بند (الف)، تدابير زير را به منظور كاهش تماس و خطر براي كنترل كاربرد بي فنيل هاي چندكلره ترويج نمايد:
1 ـ كاربرد اين ماده فط در وسائل صدمه نديده و بي عيب و وسائلي كه داراي نشت نمي باشند و فقط در فضاهايي كه خطر انتشار زيست محيطي در حداقل ممكن باشد و سريعاً بتوان نسبت به رفع لآلودگي اقدام نمود.
2 ـ در وسائلي كه در مكانهاي مرتبط با توليد و فرآوري مواد غذايي يا خوردني هستند بكار برده نشود.
3 ـ هنگامي كه در مكانهاي پرجمعيت استفاده شده، نظير مدارس و بيمارستانها، تمامي تدابير مستدل به منظور حفاظت از خرابي هاي الكتريكي كه مي تواند سبب آتش سوزي شود . بازرسي مستمر وسائل به منظور حصول اطمينان از عدم نشت انجام گردد.
ج ـ با وجود موارد ذكرشده در بند (2) ماده (3)، اطمينان حاصل نمايد كه وسائل حاوي بي فنيل هاي چندكلره، به همان صورتي كه در زير بند(الف) توضيح داده شد، نبايد وارد يا صادر گردد، بجز با هدف مديريت جانع زيست محيطي پسماندها.
د ـ بجز براي فعاليتهاي خدماتي، تعمير و نگهداري، بازيافت سيالات حاوي درصد بي فنيل هاي چندكلره، بيش از پنج هزارم درصد(005/0%) با هدف استفاده مجدد در ديگر وسائل مجاز نمي باشد.
هـ ـ طراحي اقدامات تشخيصي به منظور اجراي مديريت جامع زيست محيطي پسماندها براي سيالات حاوي بي فنيل هاي چندكلره داراي بيش از پنج هزارم درصد(005/0%) PCBS بر طبق بند (1) ماده (6) در حداقل زمان ممكن، بنحوي كه قبل از سال 2028 ميلادي با توجه به تجديدنظر مجمع اعضاء باشد.
و ـ به جاي تذكر (2) در بخش اول اين ضميمه، به منظور شناسايي ديگر وسائل حاوي بيش از پنج هزارم درصد(005/0%) بي فنيل هاي چندكلره «نظير كابل پوشش دار، مواد مصرفي در نقاشي و بتونه گيري (صاف كاري) » و مديريت آنها بر طبق بند(1) ماده (6)، تلاش نمايد.
ز ـ يك گزارش هر پنج سال در خصوص پيشرفت در حذف بي فنيل هاي چندكلره تهيه و آن را به مجمع اعضاء مطابق ماده (15) ارائه نمايد.
ح ـ گزارشات توضيح داده شده در جزء (ز) فوق بايد به نحو مناسب توسط مجمع اعضاء در جلسه تجديدنظر در خصوص بي فنيل هاي چندكلره مورد توجه قرار گيرد. مجمع اعضاء بايد فرآيند پيشرفت در جهت حذف بي فنيل هاي چندكلره در خلال هر پنج سال يا ديگر دوره هاي زماني را با مدنظر قرار دادن اين گزارشات مورد بازنگري قراردهد.
ضميمه (ب)
ممنوعيت
بخش يك
ماده شيميايي فعاليت مقاصد قابل قبول يا معافيت ويژه


ددت (DDT)
(1،1،1ـ تري كلروـ2،2ـ بيس « 4ـ كلرفنيل » اتان)
CAS NO: 50-29-3 توليد






كاربرد مقاصد قابل قبول
كنترل بيماريهاي بومي طبق بخش2 اين ضميمه
معافيت ويژه:
تركيب واسطه در توليد ديكوفول واسطه
مقاصد قابل قبول:
كنترل بيماريهاي بومي طبق بخش2 اين ضميمه
معافيت ويژه: توليد ديكوفول واسطه


تذكرات
1- به جزء در موارد تعيين شده در اين كنوانسون مقاديري از يك ماده شيميايي كه به صورت غيرعمدي سبب آلودگي جزئي در محصولات و وسائل گرديده، نبايد در ليست اين ضميمه قلمداد گردد.
2 ـ اين تذكر نبايد به عنوان يك هدف قابل قبول براي كاربرد و توليد يا معافيت ويژه از نظر بند (2) ماده (3) موردتوجه قرار گيرد. مقاديري از يك ماده شيميايي كه به عنوان جزئي از ساختمان وسائل ساخته شده يا وسائلي كه قبل يا در تاريخ لازم الاجرا شدن تعهدات مربوط با توجه به آن ماده شيميايي در حال استفاده بوده اند، نبايد در فهرست اين ضميمه قرار گيرند، در صورتي كه عضو موردنظر دبيرخانه را از نوع خاصي از وسيله كه توسط آن عضو در حال استفاده باقي مانده است، آگاه ساخته باشد، دبيرخانه نيز بايد آن اطلاعيه را در دسترس عموم قرار دهد.
3 ـ از نظر بند (2) ماده (3) اين تذكر نبايد به عنوان معافيتهاي ويژه استفاده و توليد مورد توجه قرار گيرد. در صورتي كه مقاديري از آن ماده شيميايي كه انتظار مي رود درطي توليد و استفاده از يك تركيب واسطه در سيستم بسته، محل محدود به انسان و محيط زيست برسد، جزئي باشد، يك عضو بسته به اطلاعيه اي كه به دبيرخانه ارائه مي نمايد، مجاز به توليد و كاربرد مقاديري از يك ماده شيميايي مندرج در اين ضميمه به عنوان يك تركيب واسطه در سيستم بسته، محل محدود مي باشد كه آن ماده به صورت شيميايي در توليد ديگر مواد شيميايي با احتساب ضوابط موجود در بند(1) از ضميمه (د) تغيير ماهيت داده و خصوصيات آلاينده هاي آلي پايدار را از خود بروز نمي دهد.
اين اطلاعيه بايد حاوي اطلاعات در خصوص كل توليد و كاربرد آن ماده شيميايي با يك برآورد مستدل از آن اطلاعات و اطلاعاتي در خصوص طبيعت فرآيند سيستم بسته، محل محدود شامل مقدار هر يك از آلودگي جزئي غيرعمدي يا تغيير ماهيت نداده آن آلاينده هاي آلي پايداراز مواد مصرفي اوليه در محصول نهايي باشد.اين روش بجز موارد تعيين شده در اين ضميمه به كار مي رود. دبيرخانه بايد آن اطلاعات را در دسترس كليه اعضاء مجمع و عموم قرار دهد. آن توليد يا كاربرد نبايد به عنوان يك معافيت ويژه براي توليد يا كاربرد به حساب آيدو بايد پس از يك دوره ده ساله متوقف شده تا هنگامي كه عضو مورد نظر يك اطلاعيه جديد به دبيرخانه تسليم نمايد، كه در آن صورت دوره زماني براي ده سال ديگر تمديد شده تا هنگامي كه مجمع اعضاء پس از بازنگري توليد و كاربرد تصميم ديگري اتخاذ نمايد. رويه اعلان اطلاعيه مي تواند تكرار شود.
4 ـ تمامي معافيتهاي ويژه در اين ضميمه مي تواند توسط اعضائي كه ثبت درخواست نموده اند با توجه به آنها بر طبق ماده (4) اعمال گردد.
بخش 2
ددت (1و1و1ـ تري كلرو ـ بيس «4 ـ كلرفيل » اتان)
1 ـ از توليد و كاربرد (DDT) بايد جلو گيري شودو بجز براي اعضائي كه دبيرخانه را از قصدشان مبني بر توليد و يا استفاده آن آگاه نموده اند. بدين وسيله يك ثبت درخواست (DDT) ايجادشده و بايد در دسترس همگان قرار گيرد. دبيرخانه بايد درخواست ثبت (DDT) را به پيش ببرد.
2 ـ هر عضو كه (DDT) توليد و يا مصرف مي نمايد بايد آن توليد و يا مصرف را براي كنترل بيماريهاي بومي بر طبق توصيه ها و دستورالعمل هاي سازمان بهداشت جهاني (WHO) در خصوص استفاده (DDT) و هنگامي كه از نظر محلي گزينه هاي ايمن، مؤثر و قابل تهيه براي عضو مورد نظر در دسترس نباشد، محدود نمايد.
3 ـ در يك پيشامد كه يك عضو در فهرست ثبت در خواست براي (DDT) نمي باشد و نياز به (DDT) براي كنترل بيماريهاي بومي باشد، بايد در اسرع وقت دبير خانه را به منظور اضافه كردن فوري نام آن عضو به ثبت درخواست (DDT) آگاه سازد. همچنين در همان زمان بايد سازمان بهداشت جهاني را نيز مطلع نمايد.
4 ـ هر عضو كه (DDT) مصرف مي نمايد، بايد هر سه سال يكبار اطلاعاتي در خصوص مقدار استفادهشده، شرايط كاربرد و ارتباط آن با استراتژي مديريت بيماريها براي آن عضو، در چهارچوبي كه توسط مجمع اعضاء با مشورت سازمان بهداشت جهاني تنظيم مي گردد به دبيرخانه و سازمان بهداشت جهاني ارائه نمايد.
5 ـ با هدف كاهش و نهايتاَ جلوگيري از مصرف (DDT) مجمع اعضاء بايد:
الف ـ هر عضوي را كه از (DDT) استفاده مي كند به تدوين و استقرار يك طرح اقدام به عنوان بخشي از طرح استقرار تعيين شده در ماده (7) تشويق نمايد. آن طرح اقدام بايد شامل موارد ذيل باشد:
(1) ـ تدوين مقررات و ديگر رويه ها به منظور حصول اطمينان از اينكه مصرف (DDT) محدود به كنترل بيماريهاي بومي شده است.
(2) ـ بكارگيري محصولات، روشها و استراتژيهاي جايگزين مناسب شامل استراتژي هاي مديريت پايدار به منظور حصول اطمينان از ادامه تأثير اين جايگزين ها.
(3) ـ انجام تدابير براي تقويت مراقبت هاي بهداشتي و كاهش شيوع بيماريها.
ب ـ كليه اعضاء را با توجه به قابليت هاي موجود، ب منظور ارتقاء سطح تحقيق و توسعه براي محصولات شيميايي و غير شيميايي جايگزين و بي خطر، روشها و استراتژي هايي براي اعضائي كه (DDT) مصرف مي نمايند، مرتبط با شرايط آن كشورها و با هدف كاهش بار اقتصادي و انساني بيماريها.
فاكتورهايي كه در هنگام توجه به جايگزين ها يا تركيبي از جايگزين ها مورد توجه قرار مي گيرند، بايد شامل مخاطرات سلامت انسان و الزامات زيست محيطي آن جايگزين ها باشد. مواد جايگزين هاي سازگار با محيط زيست، بايد سبب مخاطرات كمتر براي سلامت انسان و محيط زيست شود و مناسب براي كنترل بيماريها بر اساس شرايط عضو مورد نظر بوده و با اطلاعات پايش، پشتيباني گردد.
6 ـ در اولين جلسه و حداقل هر سه سال پس از آن، مجمع اعضاء بايد با مشورت سازمان بهداشت جهاني، ادامه نياز به (DDT) براي كنترل بيماريهاي بومي براساس اطلاعات اقتصادي، زيست ميطي، فني و علمي موجود را برآورد نمايد كه شامل موارد ذيل است:
الف ـ توليد و مصرف (DDT) و شرايط تنظيم شده در بند (2) و
ب ـ در دسترس بودن، مناسب بودن و اجرائي بودن جايگزين ها براي (DDT) و
ج ـ پيشرفت در تقويت ظرفيت كشورها براي انتقال ايمن با تكيه بر آن جايگزين ها.
7 ـ يك عضو مي تواند در هر زمان، نام خود را از فهرست ثبت درخواست (DDT) از طريق يك اطلاعيه كتبي به دبيرخانه حذف نمايد. حذف نام بايدئ در تاريخ تعيين شده در اطلاعيه صورت پذيرد.
ضميمه (ج)
توليد غير عمد

بخش اول
آلاينده هاي آلي پايدار طبق ماده (5)
اين ضميمه زماني اجرا مي شود كه آلاينده هاي آلي پايدار ذيل در نتيجه فعاليت هاي انسانس به طور غير عمد (ناخواسته) تشكيل و در محيط رها مي شود.
مواد شيميايي
دي بنزو پارا دي اكسين ها و دي بنزو فورانهاي چندكلره(PCDF/PCDD)
هگزا كلرو بنزن (CAS NO. 118-74-1) (HCB)
بي فنيل هاي چندكلره (PCB)

بخش دوم
دسته بندي منابع
دي بنزو پارادي اكسين ها و دي بنزو فورانهاي چندكلره، هگزا كلرو بنزن و بي فنيل هايي چندكلره طي فرآيندهاي حرارتي بين مواد آلي و كلر در اثر واكنش شيميايي يا احتراق ناقص به طور غير عمد (ناخواسته) تشكيل مي شوند. گروههاي منابع صنعتي ذيل پتانسيل نسبتاَ بالايي در توليد و آزادسازي اين مواد شيميايي در محيط را دارند:
الف ـ زباله سوزها، شامل زباله سوزهاي شهري، خطرناك يا بيمارستاني يا لجن فاضلاب.
ب ـ كوره هاي سيمان كه پسماندهاي خطرناك را مي سوزانند.
ج ـ صنايع توليد خمير كاغذ با استفاده از كلر آزاد (عنصر كلر) يا مواد شيميايي ديگري كه كلر آزاد براي سفيدكننده ها توليد مي كنند.
د ـ فرآيندهاي حرارتي ذيل در صنعت متالوژي :
1 ـ توليد ثانويه مس.
2 ـ واحدهاي ذوب در صنعت آهن و فولاد.
3 ـ توليد ثانويه آلومينيوم.
4 ـ توليد ثانويه روي.
بخش سوم
دسته بندي منابع
دي بنزو پارادي اكسين ها و دي بنزو فورانهاي چندكلره، هگزا كلرو بنزن و بي فنيل هاي چندكلره ممكن است در نتيجه فعاليت منابع زير نيز به طور غير عمد (ناخواسته) تشكيل و رها گردند:
الف ـ سوزاندن پسماند در فضاي باز شامل: سوزاندن زباله در محل هاي دفن.
ب ـ فرآيندهاي حرارتي در صنعت متالوژي كه در بخش دوم ذكر نشده است.
ج ـ منابع احتراق دائمي.
د ـ ديگ هاي جوش صنعتي و دستگاههايي كه سوخت فسيلي مصرف مي كنند.
هـ ـ دستگاههايي كه هيز يا ساير سوخت هاي زيستي (حاصل فعاليت هاي موجودات زنده) مصرف مي كنند.
و ـ فرآيندهاي توليد مواد شيميايي خاص كه بطور غير عمد (ناخواسته) باعث تشكيل آلاينده هاي آلي پايدار مي شوند بويژه توليد كلروفنيل ها و كلرآنيل.
ز ـ لاشه سوزها (كوره هاي لاشه سوز).
ح ـ وسائط نقليه موتوري، بويژه آنهايي كه بنزين حاوي سرب مي سوزانند.
ط ـ تجزيه لاشه حيوانات.
ي – نساجي و رنگرزي چرم (با كلرآنيل) و عمليات تكميلي (با محلول قليايي).
ك ـ واحدهاي برش فلزات جهت از رده خارج كردن وسائط نقليه.
ل ـ سوزاندن كابل هاي مسي.
م ـ واحدهاي تصفيه دوم روغن.

بخش چهارم
تعاريف
1 ـ از نظر اين ضميمه:
الف ـ «بي فنيل هاي چندكلره» عبارتست از تركيبات معطر (آروماتيك) تشكيل شده به نحوي كه اتم هاي هيدروژن موجود در مولكول بي فنيل (دو حلقه بندي با اتصال ساده كربن ـ كربن) مي تواند با حداكثر 10 اتم كلر جايگزين شود، و
ب ـ «دي بنزو پارا دي اكسين هاي چندكلره» و «دي بنزو فورانهاي چندكلره» تركيبات حلقوي هستند كه از اتصال دو حلقه بنزي به دو اتم اكسيژن در دي اكسين ها و اتصال يك اتم اكسيژن و يك اتصال كربن ـ كربن در فورانها تشكيل شده و اتم هاي هيدروژن در هر دو تركيب با حداكثر هشت اتم كلر جايگزين مي شود.
2 ـ در اين ضميمه، سميت دي بنزو پارادي اكسين هاي چندكلره و دي بنزو فورانهاي چندكلره براساس مفهوم سميت معادل بيان شده، بدين ترتيب كه سميت زدايي ساير همانندهاي دي بنزو پارادي اكسين ها و دي بنزو فورانهاي چندكلره و همسان هاي بي فنيل هاي چندكلره با سميت زدايي 2 و 3 و 7 و 8 ـ تتراكلرودي بنزو پارا دي اكسين مقايسه مي شوند. مقادير معادل سميت مورد استفاده در اين كنوانسيون براي دي بنزو پارادي اكسن ها و دي بنزو فورانهاي چندكلره و همسان هاي بي فنيل هاي چندكلره بايد مطابق با استانداردهاي بين المللي باشد كه در سال 1998 ميلادي از سوي سازمان بهداشت جهاني براي مقادير معادل سميت اين مواد مطرح شد. غلظت ها بر حسب معادل سميت بيان مي شود.
بخش پنجم
راهنماي كلي براي بهترين روش هاي موجود و بهترين اقدامات زيست محيطي
اين بخش در مورد جلوگيري يا كاهش انتشار مواد شيميايي فهرست شده در بخش اول، رهنمودهاي كلي به اعضاء مي دهد.
1 ـ اقدامات كلي پيشگيرانه در ارتباط با بهترين روشهاي موجود و بهترين اقدامات زيست محيطي
رهيافت هايي كه مانع از تشكيل و انتشار مواد شيميايي فهرست شده در بخش اول مي گردد را بايد در اولويت قرار داد. اقدامات مفيد عبارتند از:
الف ـ بكارگيري فن آوري با توليد پسماند كمتر:
Waste Technology-Low
ب ـ مصرف مواد كم خطر.
ج ـ اقدام به بازيافت و استفاده مجدد پسماند و موادي كه در طول فرآيند ايجاد و مصرف مي شود.
د ـ جايگزيني مواد خامي كه آلاينده هاي آلي پايدار هستند تا زماني كه ارتباط مستقيم بين مواد و انتشار و آلاينده اي آلي پايدار وجود دارد.
هـ ـ مديريت صحيح در امور داخلي و برنامه هاي نگهداري پيشگيرانه.
و ـ بهبود مديريت پسماندبا اين هدف سوزاندن پسماندها در فضاي باز و هر نوع سوزاندن كنترل نشده به انضمام سوزاندن محل هاي لند فيل متوقف گردد. هنگامي كه ساخت تجهيزات جديد براي دفع پسماند پيشنهاد مي شود، بايد گزينه هايي را مد نظر قرار داد مانند اقداماتي جهت كمينه سازي زباله شهري و بيمارستاني، همچنين بازيافت، استفاده مجدد، بازچرخش، جداسازي پسماند و تشويق به توليد با پسماند كمتر. در اين روش، بهداشت عمومي بايد دقيقاَ رعايت گردد.
ز ـ كمينه سازي اين مواد شيميايي به عنوان آلودگي در محصولات.
ح ـ پرهيز از مصرف كلر آزاد يا مواد شيميايي مولد كلر آزاد جهت رنگبري.
2 ـ بهترين روشهاي موجود
عبارت بهترين روش هاي موجود به مفهوم تجويز هرگونه روش يا فن آوري نيست، بلكه عبارت است از منظور كردن خصوصيات فني تأسيسات مورد نظر، مكان جغرافيايي و شرايط زيست محيطي آن محل.
روش هاي مناسب كنترل جهت كاهش انتشار مواد شيميايي موجود در فهرست بخش اول نيز عمومأ به همين مفهوم است. جهت تعيين بهترين روش هاي موجود بايد عوامل ذيل بطور كلي يا در موارد خاص مورد توجه قرار گيرند، ضمن اينكه منفعت ها و هزينه هاي مربوط به اقدام و رعايت احتياط و پيشگيري نيز بايد مد نظر قرار گيرند:
الف ـ ملاحظات كلي.
1 ـ ماهيت، اثرات و ميزان انتشارمورد نظر: روشها بسته به اندازه منبع متغير هستند.
2 ـ تاريخ تأسيس تجهيزات جديد يا موجود.
3 ـ زمان مورد نياز جهت معرفي بهترين روش موجود.
4 ـ مصرف و ماهيت مواد خام مصرفي در فرآيند و راندمان انرژي آن.
5 ـ نياز به جلوگيري يا كاهش اثرات كلي انتشار در محيط و خطرات مربوطه.
6 ـ نياز به جلوگيري از بروز حوادث و كمينه سازي عواقب آن براي محيط زيست.
7 ـ نيازبه تضمين سلامت و امنيت كاركنان در محل كار.
8 ـ روشهاي عملياتي، امكانات يا فرآيندهاي قابل مقايسه كه در مقياس صنعتي با موفقيت انجام شده اند.
9 ـ تغييرات و پيشرفت هاي فني در اطلاعات و دانش علمي.
ب ـ اقدامات عمومي جهت كاهش انتشار: هنگامي كه پيشنهاد ساخت وسايل جديد يا اصلاح اساسي وسايل موجود بررسي مي شود، بايد دقت كرد كه اگر فرآيندهاي مورد استفاده باعث انتشار مواد شيميايي اشاره شده در ضميمه مي گردد، بايد اولويت را به فرآيندها، تكنيك ها يا روشهايي داد كه سودمندي مشابهي دارند اما تشكل و انتشار چنين موادي صورت نمي گيرد. در مواردي كه چنين وسايلي ساخته يا اصلاح اساسي مي شود، علاوه بر اقدامات جلوگيري كه در قسمت (1) بخش پنجم شرح داده شده است، اقدامات كاهشي ذيل نيز مي تواند در تعيين بهترن روشهاي موجود منظور شود:
1 ـ استفاده از روشهاي پيشرفته براي تصفيه جريان گاز (خروجي) نظير اكسيداسيون كاتالتيكي يا حرارتي، رسوب دهي گرد و غبار يا جذب (شيميايي).
2 ـ تصفيه مواد باقيمانده،فاضلاب، پسمانده و لجن فاضلاب شهري توسط مثلا تصفيه حرارتي يا بي حركت سازي آنها يا فرآيندهاي شيميايي كه سبب سميت زدايي آنها مي شود.
3 ـ تغييرات فرآيندي كه سبب كاهش يا حذف انتشارات نظير انتقال به سيستم هاي بسته مي شود.
4 ـ اصلاح طراحي هاي فرآيند به منظور بهبود شرايط احتراق و جلوگيري از تشكيل مواد شيميايي مندرج در اين ضميمه، از طريق كنترل پارامترهايي نظير درجه حرارت يا زمان ماند در سيستم هاي زباله سوز.
3 ـ بهترين تجربيات زيست محيطي
مجمع اعضاء مي تواند با توجه به بهترين تجربيات زيست محيطي راهنماي فني تدوين نمايد.
ضميمه (د)
اطلاعات مورد نياز و معيار تصحيح
1 ـ يك عضو كه پيشنهادي براي در فهرست گذاشتن يك ماده شيميايي در ضمائم (الف)، (ب) و يا (ج) ارائه مي كند، بايد آن ماده شيميايي را براساس جزء (الف) تعريف نموده و اطلاعاتي در خصوص آن ماده شيميايي تهيه نمايد و در جايي كه مرتبط است محصولات تبديلي آن را با توجه به معيار تصحيح در جزءهاي (ب) الي (هـ) بيان نمايد:
الف ـ شناسايي مواد شيميايي:
(1) ـ نام هاي آن ماده شيميايي شامل نام يا نام هاي تجاري، بازرگاني و
نام يا نام هاي مترادف، شـماره ثبت سرويس كد گذاري مـواد شيميـايي (CAS NO) ، نام مورد استفاده اتحاديه بين المللي شيمي محض و كاربردي (IUPAC) و
(2) ـ ساختار شيميايي، شامل خصوصيات ايزومرها در جايي كه قابل انجام باشد و ساختار گروه شيميايي آن ماده.
ب ـ پايداري:
(1) ـ با مدرك ثابت نمايد كه نيمه عمر آن ماده شيميايي در آب بيش از دو ماه يا نيمه عمر آن در خاك بيش از شش ماه، نيمه عمر آن در رسوبات نيز بيش از شش ماه مي باشد، يا
(2) ـ با مدرك ثابت نمايد اين كه آن ماده شيميايي به اندازه اي پايداري دارد كه بتوان ملحوظ نمودن آن را در زمره اين كنوانسيون توجيه نمود.
ج ـ تجمع در بافت هاي زنده:
(1) ـ با مدرك ثابت نمايد كه فاكتور تجمع بيولوژيكي يا تغليظ در بافت هاي زنده در گونه هاي محيط آبي براي آن ماده شيميايي بيش از 5000 يا در صورت نبودن اين اطلاعات، تعيين نمايد كه KOW بيش از 5 مي باشد.
(2) ـ با مدرك ثابت نمايد كه آن ماده شيميايي دلايل ديگري براي وجود نگراني نظير تجمع بيولوژيكي زياد در ديگر گونه ها، سميت زياد يا سميت محيطي از خود نشان دهد.
(3) ـ اطلاعات پايش در خصوص تنوع زيستي كه مشخص نمايد قابليت تجمع بيولوژيكي آن ماده شيميايي براي توجيه ملحوظ نمودن آن ماده در زمره مواد اين كنوانسيون كافي مي باشد.
د ـ قابليت انتقال به محيط هاي زيستي دوردست :
(1)ـ مقادير اندازه گيري شده آن ماده شيميايي در مكانهاي دور از منبـع انتشار آن ماده كه سبب ايجاد نگراني در خصوص قابليت انتقال آن مي گردد، يا
(2)ـ اطلاعـات پايش كه بيـانگر انتـقال در مسافت هاي طـولاني درمحيـط زيست آن ماده شيميـايي با قابليـت انتقـال به يك محيـط پذيرنده كه مي تـواند توسط هوا، آب يا گونه هاي مهاجر اتفاق بيفتد، باشد.
(3) ـ اثرات نهايي حضور آن ماده در محيط زيست و يا نتايج مدل سازي آن ماده شيميايي كه ثابت مي كند آن ماده شيميايي قابليت انتقال در مسافت هاي طولاني در محيط زيست از طريق هوا، آب يا گونه هاي مهاجر با قابليت انتقال به يك محيط پذيرنده در محلي دور از منبع انتشار آن ماده شيميايي را دارد.
براي يك ماده شيميايي كه مشخصاَ از طريق هوا تغيير مكان مي دهد، نيمه عمر آن در هوا بايد بيش از دو روز باشد، و
هـ ـ اثرات زيانبار:
(1) ـ با مدرك ثابت نمايد كه اثرات زيانبار بر سلامت انسان يا محيط زيست دارد كه ملحوظ نمودن آن را در زمره مواد اين كنوانسيون توجيه نمايد يا
(2) ـ اطلاعات سميت يا سميت محيطي كه مشخص نمايد اين ماده شيميايي قابليت صدمه زدن به سلامت انسان يا محيط زيست را دارا مي باشد.
2 ـ عضو پيشنهاد دهنده بايد در جائي كه ممكن باشد، مطالبي مكتوب براي دلايل ايجاد نگراني، شامل يك مقايسه اطلاعات سميت يا سميت محيطي با مقادير مشاهده شده يا پيش بيني شده ماده شيميايي كه در نتيجه يا اينكه در اثر انتقال در مسافتهاي طولاني در محيط زيست، پيش بيني شده به همراه خلاصه اي كوتاه كه بيانگر نياز به كنترل جهاني آن مي باشد تهيه نمايد.
3 ـ عضو پيشنهاد دهنده بايد تا اندازه ممكن و با احتساب قابليت هاي آن ماده شيميايي، اطلاعات اضافي براي كمك به بازنگري پيشنهاد با توجه به بند (6) ماده (8) تهيه نمايد. يك عضو مي تواند در تدوين يك پيشنهاد از كارشناسان فني هر منبع استفاده نمايد.

17579 :شماره انتشار قانون :نوع قانون
:تاريخ ابلاغ 1384/3/10 :تاريخ تصويب
:موضوع سازمان حفاظت محيط زيست
:دستگاه اجرايي


Copyright © 2003 Tehran Justice Administration. All rights reserved.


صفحه اصلي

بانك قوانين كشور

بانك مقالات حقوقي

فرم درخواست

درباره

ارتباط با ما

دادگستري استان تهران