كنوانسيون راجع به بهبود سرنوشت زخمداران و بيماران در نيروهاي مسلح هنگام اردوكشي مورخه 12 اوت 1949

امضاكنندگان زير نمايندگان مختار دولتهاي شركت كننده در كنفرانس سياسي كه از 21 آوريل تا 12 اوت 1949 در شهر ژنو به منظور تجديد نظر در قرارداد ژنو راجع به بهبود سرنوشت زخمداران و بيماران در نيروهاي
مسلح هنگام اردوكشي مورخ 27 ژوئيه 1949 تشكيل يافته نسبت به مراتب مشروحه زير توافق حاصل نمودند :
فصل اول
مقررات عمومي
ماده - 1 دولتهاي معظمه متعاهد تقبل مينمايند كه اين قرارداد را در هر مورد رعايت نموده به موقع اجرا گذارند
ماده 2 - علاوه بر مقرراتي كه بايد در زمان صلح به موقع اجرا گذاشته شود
اين قرارداد در صورت جنگ رسمي يا هر گونه مخاصمه مسلحانه كه بين دو يا چند دولت از دول معظمه متعاهد روي دهد به موقع اجرا گذارده خواهد شد ولو آن كه يكي از آن دول وجود حالت جنگ را تصديق نكرده
باشد اين قرارداد در هر مورد كه تمام يا قسمتي از خاك يكي از دول معظمه متعاهد اشغال شود نيز به موقع اجرا گذاشته خواهد شد ولو آنكه اشغال مزبور با هيچ گونه مقاومت نظامي مواجه نشده باشد
هر گاه يكي از دول متخاصم عضو اين قرارداد نباشد
دولتهاي متخاصم ديگر كه
در اين قرارداد شركت كردهاند در روابط متقابل خود
تابع اين قرارداد
خواهند بود و چنانچه آن دولت مقررات اين قرارداد را
قبول و اجرا كند در
مقابل او نيز ملزم به اجراي اين قرارداد خواهند بود
ماده - 3 چنانچه نزاع مسلحانه جنبه بينالمللي نداشته
باشد و در خاك يكي
از دول معظمه روي دهد هر يك از متخاصمين مكلفند كه
لااقل مراتب ذيل را
رعايت نمايند :
1 - با كساني كه مستقيما در جنگ شركت ندارند به انضمام
افراد نيروهاي
مسلحي كه اسلحه به زمين گذاشته باشند يا كساني كه به
علت بيماري يا زخم
يا اسارت يا هر علت ديگري قادر به جنگ نباشند بايد در
همه احوال بدون هيچ
گونه تبعيضي كه ناشي از نژاد رنگ عقيده جنس اصل و
نسب يا ثروت يا هر
علت مشابه آن باشد با اصول انسانيت رفتار شود
اعمال ذيل در مورد اشخاص مذكور بالا در هر زمان و در هر
مكان ممنوع است و
خواهد بود :
الف - لطمه به حيات يا تماميت بدني منجمله قتل به تمام
اشكال آن زخم
زدن رفتار بيرحمانه شكنجه و آزاد
ب - اخذ گروگان
ج - لطمه به حيثيت اشخاص منجمله تحقير و تخفيف
د - محكوميت و اعدام بدون حكم دادگاهي كه صحيحا تشكيل
شده و جامع تضمينات
قضائي كه ملل متمدن ضروري ميدانند باشد
2 - زخمداران و بيماران بايد جمعآوري و پرستاري شوند
يك دستگاه نوعپروري بيطرف مانند كميته بينالمللي صليب
سرخ ميتواند خدمات
خود را به متخاصمين عرضه دارد
گذشته از مراتب فوق متخاصمين سعي خواهند كرد تمام يا
قسمتي از ساير
مقررات اين قرارداد را نيز از طريق موافقتنامههاي مخصوص
به موقع اجرا
گذارند
اجراي مقررات فوق اثري در وضع حقوقي متخاصمين نخواهد داشت

ماده - 4 دولتهاي بيطرف نيز مقررات اين قرارداد را
درباره زخمداران و
بيماران و افراد كاركنان بهداري و مذهبي متعلق به نيروهاي
مسلح متخاصمين
كه در خاك كشورشان پذيرفته يا بازداشت ميشوند و همچنين
درباره مردگان به
موقع اجرا خواهند گذاشت
ماده - 5 در مورد اشخاص تحت حمايت اين قرارداد كه به
دست دشمن بيفتند اين
قرارداد تا زمان اعاده قطعي آنان به ميهنشان اجرا خواهد
شد
ماده - 6 علاوه بر موافقتنامههائي كه صريحا در مواد - 28 - 23 - 15 - 10 37 - 36 - 31 پيشبيني شده دولتهاي معظمه متعاهد ميتوانند موافقتنامه هاي اختصاصي ديگري نيز در باب هر مسئله كه حل آن را اختصاصا مقتضي بدانند منعقد سازند هيچ موافقتنامه اختصاصي نميتواند به وضع
زخمداران و بيماران و همچنين به وضع افراد و كاركنان بهداري و مذهبي به نحوي كه به موجب اين
قرارداد معلوم گرديده لطمه وارد آورده و يا حقوقي را
كه اين قرارداد به
آنان اعطا كرده تقليل دهد
زخمداران و بيماران و همچنين افراد كاركنان بهداري و
مذهبي در تمام مدتي
كه اين قرارداد شامل آنان ميباشد از مزاياي آن
موافقتنامهها برخوردار
خواهند بود مگر آن كه در موافقتنامههاي مزبور يا در
موافقتنامههاي بعدي
صريحا مقرراتي مغاير آن منظور شده باشد و يا اقدامات
مساعدتري درباره
آنان به توسط يكي از دول متخاصم اتخاذ گرديده باشد
ماده - 7 زخمداران و بيماران و همچنين افراد كاركنان
بهداري و مذهبي
نميتوانند در هيچ حالي از تمام يا قسمتي از حقوقي كه
اين قرارداد يا
احيانا موافقتنامههاي اختصاصي موضوع ماده قبل درباره
آنان تامين نموده
صرف نظر كنند
ماده - 8 اين قرارداد با معاضدت و تحت نظارت دول حامي
كه مامور حفظ منافع
دول متخاصمند اجرا خواهد شد براي اين منظور دول حامي
ميتوانند علاوه بر
مامورين سياسي يا كنسولي خود نمايندگاني از ميان اتباع
خود يا اتباع دول
بيطرف ديگر تعيين نمايند
تعيين نمايندگان مزبور بايد مورد پذيرش دولتي قرار گيرد
كه نمايندگان نزد
آن دولت انجام وظيفه خواهند كرد
دولتهاي متخاصم به وسيعترين وجهي در انجام وظايف مامورين
يا نمايندگان
دول حامي مساعدت خواهند كرد
مامورين يا نمايندگان دول حامي نبايد در هيچ حال از
حدود ماموريت خود به
نحوي كه از اين قرارداد مستفاد ميشود تجاوز نمايند
مخصوصا بايد ضروريات
عاليه امنيت دولتي را كه نزد آن انجام وظيفه مينمايند
رعايت نمايند تنها
مقتضيات عاليه نظامي ممكن است به طور استثنا و موقت مجوز
محدود ساختن
فعاليت آنان شود
ماده - 9 مقررات اين قرارداد با فعاليتهاي نوعپرورانه كه
كميته بينالمللي
صليب سرخ يا هر دستگاه بشردوست بيطرف ديگري براي حمايت
زخمداران و
بيماران و همچنين افراد كاركنان بهداري و مذهبي و براي كمك
به آنان با
موافقت دول متخاصم ذيربط به عمل آورد مانعتالجمع نخواهد
بود
ماده - 10 دول متعاهد ميتوانند در هر موقع بين خود
ترتيبي دهند كه وظائفي
را كه به موجب اين قرارداد به عهده دول حامي محول
است به دستگاهي كه واجد
تضمينات بيطرفي و كارآمدي باشد محول سازند
هر گاه بعضي از زخمداران و بيماران يا افراد كاركنان
بهداري و مذهبي به
علتي از علل از فعاليت يك دولت حامي يا دستگاهي كه به
موجب بند اول تعيين
شده باشد برخوردار نباشند يا برخوردار بوده ولي ديگر
برخوردار نشوند دولت
نگاهدارنده آنان بايد از يك دولت بيطرف يا يكي از آن
دستگاهها درخواست
نمايد كه وظايفي را كه به موجب اين قرارداد به عهده
دول حامي كه از طرف
دول متخاصم تعيين ميشوند محول است بر عهده گيرد
چنانچه بدين طريق نتوان حمايت لازم را تامين نمود دولت
نگاهدارنده بايد از
يك دستگاه نوعپروري مانند كميته بينالمللي صليب سرخ
تقاضا نمايد وظايف
نوعپرورانه را كه به موجب اين قرارداد به عهده دول
حامي محول است بر عهده
گيرد و يا بايد خدمات نوعپرورانهاي را كه از طرف چنين
دستگاهي عرضه ميشود
با قيد و شرط مقررات اين ماده قبول كند
هر دولت بيطرف يا هر دستگاهي كه توسط دولت ذيربط براي
منظور فوق دعوت شود
يا خدمات خود را عرضه دارد بايد در فعاليت خود متوجه
مسئوليت خويش در
قبال دولت متخاصم كه افراد مورد حمايت اين قرارداد
وابسته آنند بوده و
تضمينات كافي بدهد كه قادر است وظايف مزبور را
عهدهدار گردد و بيطرفانه
انجام دهد
تخلف از مقررات فوق به اتكاي هيچ موافقتنامه اختصاصي بين
دولتها كه يكي
از آنها ولو به طور موقت در قبال دولت ديگري يا در قبال
متحدين خود به
علت وقايع نظامي منجمله در صورت اشغال تمام يا قسمت مهمي
از خاك آن از
حيث آزادي مذاكرات محدود شده باشند مجار نيست
در هر جا كه اين قرارداد عنوان دولت حامي ذكر شود
عنوان مزبور ناظر بر
دستگاههايي كه بر طبق منطوق اين ماده جانشين دولت
حامي است نيز ميباشد
ماده - 11 در هر موردي كه دول حامي از لحاظ منافع اشخاص
تحتالحمايه مفيد
بداند منجمله در صورت بروز اختلاف بين دول متخاصم
درباره اجرا به تفسير
مفاد اين قرارداد دول حامي براي حل اختلاف وساطت
خواهند كرد
براي اين منظور هر يك از دول حامي ميتوانند بنا بر دعوت
يكي از دول عضو
قرارداد يا راسا به دول متخاصم پيشنهاد نمايند كه جلسه
از نمايندگان خود
و بالاخص از دولتهايي كه عهدهدار سرنوشت زخمداران و
بيماران و افراد
مامورين بهداري و مذهبي ميباشند عندالاقتضا در خاك
بيطرفي كه به مناسبت
انتخاب شده باشد تشكيل دهند دول متخاصم مكلفند به
پيشنهادهايي كه در اين
زمينه ميرسد ترتيب اثر دهند دول حامي ميتوانند در
صورت اقتضا يكي از
شخصيتهاي يك كشور بيطرف يا يك مامور عاليمقام را كه از
طرف كميته
بينالمللي صليب سرخ ماموريت يافته باشد براي تصويب به
دول متخاصم پيشنهاد
نمايند كه در جلسه مزبور شركت كند
فصل دوم
در باب زخمداران و بيماران
ماده - 12 اعضا نيروهاي مسلح و ساير اشخاص مذكور در ماده
ذيل كه مجروح يا
بيمار شوند در همه احوال مورد احترام و حمايت قرار گيرند

دولت متخاصمي كه آنان را در اختيار خود دارد بايد
بدون هيچ گونه تمايز
ناشيه از جنس و نژاد و مليت و مذهب و عقايد سياسي يا هيچ
جهت ديگري آنها
را مورد معالجه و پرستاري قرار دهد هر گونه دست درازي
به حيات شخص آنان
منجمله قتل محتضران قتل عام و شكنجه و اجراي آزمايشهاي
بيولوژي درباره
آنان و رها كردن آنان بدون كمك پزشكي يا پرستاري با سبق
تصميم و يا قرار
دادن آنان در معرض مخاطرات سرايت يا ابتلاي امراض كه
آن مخاطرات عمدا براي
همين منظور ايجاد شده باشد اكيدا ممنوع است
تقديم نوبت معالجه فقط به علل طبي مجاز است
با زنان با كليه احترامات خاصي كه لازمه جنس آنان است
رفتار خواهد شد
دولت متخاصمي كه مجبور شود زخمداران و بيماران را براي
طرف متخاصم خود
رها كند بايد تا حدي كه مقتضيات نظامي اجازه دهد قسمتي

از مامورين بهداري
و لوازم طبي خود را براي معالجه آنان باقي گذارد
ماده - 13 اين قرارداد درباره زخمداران و بيماران
وابسته به طبقات ذيل
مجري خواهد شد :
- 1اعضاي نيروهاي مسلح دولت داخل در جنگ و همچنين اعضا
قواي چريك و
دستههاي داوطلب كه جزو نيروهاي مسلح مزبور باشند
- 2اعضا ساير چريكها و اعضا ساير دستههاي داوطلب به انضمام
نهضتهاي
مقاومت متشكل متعلق به يك متخاصم كه در خارج يا در
داخل خاك خود مشغول
عمل باشند ولو آن كه خاك مزبور اشغال شده باشد مشروط بر
اين كه چريكها يا
دستههاي داوطلب به انضمام نهضتهاي مقاومت متشكل مزبور
جامع شرايط زير
باشند :
الف - در راس آنها شخصي باشد كه مسئول اتباع خود باشد

ب - داراي علامت مشخصه ثابتي باشند كه از دور قابل
تشخيص باشد
ج - علنا حمل اسلحه نمايند
د - در عمليات خود بر طبق قوائد و رسوم جنگ رفتار كنند

- 3 اعضا نيروهاي مسلح منظم كه خود را وابسته به دولت يا
مقامي اعلام كرده
باشند كه توسط دولت دستگيركننده شناخته نشده باشد
- 4 اشخاصي كه همراه نيروهاي مسلح ميباشند بيآنكه مستقيما
جزو آن نيروها
باشند از قبيل اعضاي كشوري طيارات نظامي - خبرنگاران جنگي -
تهيه كنندگان
اجناس - اعضاي واحدهاي كار يا خدمت كه عهدهدار رفاه
نظاميانند مشروط بر
اين كه از نيروهاي مسلحي كه همراهي ميكنند كسب اجازه
كرده باشند
- 5 اعضا به انضمام فرماندهان و ناخدايان و شاگردان بحريه
بازرگاني و
اعضا هواپيمايي كشوري كه به موجب مقررات حقوق بينالمللي
از معامله
مساعدتري بهرهمند نيستند
- 6 نفوس اراضي اشغال نشده كه هنگام نزديك شدن دشمن
بيآنكه فرصت متشكل
شدن به صورت نيروهاي مسلح منظم داشته باشند
ارتجالااسلحه به دست ميگيرند
مشروط بر اين كه علنا حمل اسلحه نمايند و قوانين و رسوم
جنگ را رعايت
كنند
ماده - 14 با توجه به مقررات ماده فوق زخمداران و
بيماران يك دولت متخاصم
كه به دست طرف ميافتند اسير جنگي بوده و قواعد حقوق
بشر مربوط به اسيران
جنگي درباره آنان معتبر خواهد بود
ماده - 15 دولتهاي متخاصم در هر حال و مخصوصا پس از شروع
جنگ بايد بدون
فوت وقت تدابير ممكنه را براي جستجو و جمعآوري زخمداران و
بيماران اتخاذ
نمايند و آنان را از چپاول و بدرفتاري حفظ كنند و پرستارهاي
لازم را براي
آنان تامين نمايند و همچنين مردهها را پيدا كنند و
نگذارند كسي اشيا آنها
را ببرد
هر موقع كه اوضاع اجازه دهد طرفين بين خود قرار متاركه
يا وقفه آتش يا
قرار محلي ديگري خواهند داد كه زخمداران ميدان جنگ
جمعآوري و مبادله و
حمل شوند
همچنين بين دول متخاصم ممكن است قرار محلي داده شود
كه زخمداران و
بيماران يك ناحيه محاصره شده تخليه يا مبادله شوند و
مامورين بهداري يا
مذهبي و لوازم بهداري به مقصد آن ناحيه عبور داده شوند

ماده - 16 دول متخاصم بايد در اسرع وقت ممكنه عوامل
تشخيص هويت زخمداران
و بيماران و مردگان طرف متخاصم را كه به دستشان
افتادهاند ثبت نمايند
اطلاعات مزبور بايد حاوي مطالب زير باشد :
الف - تعيين دولت متبوع آنان
ب - صنف نظامي يا شماره
ج - نام خانوادگي
د - نام يا نامهاي كوچك
ه - تاريخ تولد
و - هر گونه اطلاعات ديگري كه در كارت يا پلاك هويت
مندرج باشد
ز - تاريخ و محل دستگيري يا وفات
ح - اطلاعات مربوط به جراحات و بيماري يا علت فوت
اطلاعات فوق بايد در اسرع وقت به دفتر اطلاعات موضوع
ماده 122 قرارداد ژنو
مورخه 12 اوت 1949 راجع به معامله با اسيران جنگي ابلاغ
شود و دفتر
نامبرده اطلاعات مزبور را به توسط دولت حامي يا به توسط
آژانس اسيران جنگي
براي دولت متبوعه اشخاص مذكور ارسال خواهد داشت
دولتهاي متخاصم اسناد فوت يا صورتهاي متوفيات را كه رسما
گواهي شده باشد
تنظيم و از مجراي مذكور در بند بالا براي يكديگر ارسال
خواهند داشت همچنين
نصف پلاك دو برگه هويت و وصيتنامه يا هر سند ديگري كه
براي خانواده متوفي
اهميت داشته باشد و وجوه نقدي و به طور كلي تمام اشيايي
را كه به خودي
خود يا به اعتبار علائق محبت قيمتي باشد و روي اجساد
مردگان يافت شود
جمعآوري و از طريق همان دفتر براي يكديگر ارسال خواهند
داشت اين اشيا و
همچنين اشيا مجهولالمالك در بستههاي ممهور به انضمام
اظهارنامه كه حاوي
كليه توضيحات لازم جهت تشخيص هويت مالك متوفاي آنها باشد
ارسال خواهد
گرديد
صورت كامل محتويات هر بسته بايد به آن بسته ضميمه شود

ماده - 17 دولتهاي متخاصم مراقبت خواهند كرد كه تدفين
يا سوزاندن اموات
تا اكثر حدي كه اوضاع اجازه ميدهد انفرادا صورت يابد و
قبلا جنازهها مورد
معاينه دقيق و در صورت امكان معاينه طبي قرار گيرند كه
از وقوع فوت
اطمينان حاصل و هويت آنها معلوم شود و به توان گزارش
آنان را داد نصف
پلاك دو برگه هويت و يا عين پلاك) در صورتي كه پلاك
ساده باشد (روي جنازه
باقي خواهد ماند
اجساد را نميتوان سوزاند مگر به علت ضرورت بهداشت و يا
به عللي كه ناشي
از قوانين مذهبي متوفي باشد در صورتي كه جسدي سوزانده
شود مراتب بايد با
ذكر جزئيات و تعيين علت آن روي سند فوت يا صورت مصدق
متوفيات ذكر گردد
به علاوه دولتهاي متخاصم مراقبت خواهند كرد كه مردگان
با احترام و در صورت
امكان بر طبق اصول مذهبي خود دفن گردند و قبر آنها
محترم شمرده شود و
حتيالامكان افراد هر مليت پهلوي هم دفن و قبرستان به
طرز شايسته نگاهداري
شود و قبرها علامت متمايزي داشته باشند تا بتوان هر قبري
را پيدا كرد
دولتهاي متخاصم براي اين منظور در بدو شروع مخاصمات رسما
يك اداره قبور
تشكيل خواهند داد كه عندالاقتضا قبرها را بشكافد و هويت
اجساد را اعم از
هر جايي كه دفن شده باشند معلوم كند و احيانا آنها را
به كشور اصلي
خودشان انتقال دهد
اين مقررات درباره خاكستر اجساد نيز معتبر است و اداره
قبور بايد
خاكسترها را نگاهداري كند تا زماني كه كشور اصلي اطلاع
دهد چه اقدامي مايل
است درباره آنها به عمل آيد
همين كه اوضاع اجازه دهد و منتهي تا هنگام ختم مخاصمات
ادارات قبور به
وسيله دفتر اطلاعات مذكور در بند دوم ماده 16 صورتهاي
متضمن محل تحقيقي و
مشخصات قبور را با ذكر اطلاعات مربوط به مردگاني كه در
آنجا دفن شدهاند با
يكديگر مبادله خواهند كرد
ماده - 18 فرمانده نظامي ميتواند از همت خيرخواهانه
اهالي محل استمداد
نمايد كه زخمداران و بيماران را جمعآوري و تحت نظارت وي
داوطلبانه
پرستاري كنند و بايد به كساني كه به اين استمداد پاسخ
دهند حمايت و
تسهيلات لازم اعطا نمايد طرف متخاصم نيز در صورتي كه آن
ناحيه را تصرف كند
يا بازپس گيرد همان حمايت و تسهيلات را درباره اشخاص
مذكور مرعي خواهد
داشت
فرمانده نظامي بايد به اهالي و جمعيتهاي امداد ولو در
نواحي اشغال شده
اجازه دهد زخمداران و بيماران را از هر مليتي كه باشند
ارتجالا جمعآوري و
پرستاري نمايند
اهالي كشوري بايد زخمداران و بيماران و بيماران مزبور را
محترم شمارند و
مخصوصا هيچ گونه عمل خشونتآميز بر عليه آنها مرتكب نشوند

هرگز هيچ كس نبايد به علت پرستاري از زخمداران و بيماران
مورد مزاحمت
قرار گيرد يا محكوم شود
مقررات اين ماده دولت اشغالكننده را از تكاليفي كه
در زمينه بهداري و
اخلاقي درباره زخمداران و بيماران را بر عهده دارد
معاف نميسازد
فصل سوم
در تشكيلات و موسسات بهداري
ماده - 19 موسسات ثابت و تشكيلات سيار اداره بهداري
نبايد تحت هيچ عنوان
مورد حمله قرار گيرند بلكه بايد در همه احوال توسط
دولتهاي متخاصم محترم
شمرده و حمايت شوند موسسات و تشكيلات مزبور چنانچه به
دست طرف متخاصم
افتد مادام كه دولت دستگيركننده و وسائل پرستاري
زخمداران و بيماران
موجوده در موسسات و تشكيلات مزبور را تامين نكرده باشد
ميتوانند به كار
خود ادامه دهند
مقامات صلاحيتدار مراقبت خواهند كرد كه موسسات و تشكيلات
بهداري مذكور در
بالا حتيالامكان در جايي قرار داده شوند كه حملاتي كه
احيانا به هدفهاي
نظامي ميشود براي آنها ايجاد خطر ننمايد
ماده - 20 كشتيهاي بيمارستان كه استحقاق حمايت قرارداد
ژنو مورخ 12 اوت
1949راجع به بهبود سرنوشت زخمداران و بيماران و غريقان
نيروهاي مسلح روي
دريا را دارند نبايد از زمين مورد حمله قرار گيرد
ماده - 21 حمايت موسسات ثابت و تشكيلات سيار اداره
بهداري نبايد قطع شود
مگر در صورتي كه موسسات و تشكيلات مزبور غير از وظايف
نوعپرورانه خود از
حمايت مزبور جهت ارتكاب اعمالي كه براي دشمن مضر باشد
استفاده كرده باشند
معهذا حمايت مزبور نبايد سلب شود مگر پس از اخطاري كه
متضمن ضربالاجل
مناسبي باشد و به آن اخطار ترتيب اثر داده نشده باشد

ماده - 22 مسائل ذيل موجب محروميت يك موسسه يا دستگاه
بهداري از حمايت
مذكور در ماده 19 شمرده نميشود :
- 1اين كه كاركنان موسسه يا دستگاه مسلح باشند و براي
دفاع خود يا دفاع
زخمداران و بيماران خود استعمال اسلحه نمايند
- 2اين كه موسسه يا دستگاه سيار به علت نداشتن پرستاران
مسلح به توسط يك
دسته سرباز يا يك عده قراول يا اسكورت حفاظت شود
- 3اين كه در موسسه يا دستگاه سيار اسلحه قابل حمل و
مهماتي يافت شود كه
از زخمداران و بيماران گرفته شده و هنوز به اداره
مربوطه تحويل نشده
باشد
- 4اين كه در موسسه يا دستگاه سيار بعضي مامورين
دامپزشكي يا لوازم
دامپزشكي موجود باشد بيآنكه جز لاينفك آن باشد
- 5اين كه فعاليت نوعپرورانه موسسات تشكيلات بهداري و
كاركنان آنها
درباره زخمداران و بيماران غير نظامي نيز توسعه داده
شده باشد
ماده - 23 دولتهاي متعاهد در زمان صلح و دولتهاي متخاصم
پس از شروع
مخاصمات ميتوانند در خاك خود و در صورت لزوم در اراضي
اشغال شده مناطق يا
محلهاي بهداري متشكل ايجاد نمايند به طوري كه زخمداران
و بيماران و
كاركناني كه مامور سازمان و اداره مناطق يا محلهاي مزبور
هستند يا مامور
پرستاري اشخاص متمركز در آنجا ميباشند از اثرات جنگ بر
كنار بمانند
به محض شروع جنگ و در ضمن جريان جنگ دولتهاي ذيربط
ميتوانند بين خود
موافقتنامههائي براي شناسائي رسمي مناطق و محلهاي بهداري
كه داير
ساختهاند منعقد سازند براي اين منظور ميتوانند مقررات
پيشبيني شده در
طرح موافقتنامه پيوست اين قرارداد را با تغييراتي كه
احيانا لازم بدانند
به موقع اجرا گذارند
دولتهاي حامي و كميته بينالمللي صليب سرخ دعوت ميشوند
كه براي تسهيل در
داير شدن و شناسائي مناطق و محلهاي بهداري مزبور وساطت
نمايند
فصل چهارم
در باب كاركنان
ماده - 24 كاركنان بهداري كه اختصاصا مامور جستجو و
برداشتن و حمل يا
معالجه زخمداران و بيماران و يا مامور جلوگيري از امراض
ميباشند و
كاركناني كه اختصاصا مامور اداره تشكيلات و سازمان بهداري
هستند و همچنين
كشيشان وابسته به نيروهاي مسلح در هر موقع مورد احترام و
حمايت قرار
خواهند گرفت
ماده - 25 نظامياني كه تعليمات مخصوصي يافتهاند كه
عنداللزوم به عنوان
كمك پرستار يا كمك متصدي تخت روان براي جستجو و برداشتن و
حمل يا معالجه
زخمداران و بيماران مورد استفاده قرار گيرند در صورتي
كه هنگام تماس با
دشمن يا هنگام دستگير شدن به توسط دشمن وظايف مزبور را
انجام ميدهند نيز
مورد احترام و حمايت قرار خواهند گرفت
ماده - 26 كاركنان جمعيتهاي ملي صليب سرخ و جمعيتهاي
داوطلب كه توسط دولت
خودشان رسما شناخته شده و مجاز باشند و براي اجراي همان
وظايف كاركنان
مذكور در ماده 24 بالا مورد استفاده قرار گيرند در حكم
كاركنان مذكور در
ماده مزبور شمرده خواهند شد با قيد اين كه كاركنان
جمعيتهاي مزبور مشمول
قوانين و مقررات جنگ ميباشند
ماده - 27 جمعيت رسمي يك كشور بيطرف نميتواند كاركنان
و تشكيلات بهداري
خود را به كمك دولت متخاصم بفرستد مگر با رضايت دولت
متبوع خود و با
موافقت آن دولت متخاصم در اين صورت بايد كاركنان و
تشكيلات مزبور تحت نظر
دولت متخاصم قرار گيرند
كشور بيطرف موافقت مزبور را به دولت طرف دولتي كه اين
كمك را قبول نموده
اعلام خواهد داشت دولت متخاصمي كه كمك مزبور را قبول
كرده قبل از استفاده
از آن موضوع را به دولت طرف خود اطلاع خواهد داد
اين كمك در هيچ اوضاع و احوالي نبايد به منزله دخالت
در جنگ تلقي شود
افراد كاركنان مذكور در بند اول بايد قبل از ترك كشور
بيطرف متبوع خود
داراي اوراق هويت مندرجه در ماده 40 باشند
ماده - 28 اگر كاركنان مذكور در مواد 24 و 26 به دست طرف
متخاصم افتند
نبايد نگاهداشته شوند مگر تا ميزاني كه وضع بهداري يا
احتياجات روحاني و
تعداد اسيران جنگي ايجاب كند
افراد كاركناني كه بدين طريق نگاهداشته ميشوند در حكم
اسير جنگي شمرده
نخواهند شد معهذا لااقل از كليه مقررات قرارداد ژنو مورخ
12 اوت 1949
راجع به معامله با اسيران جنگي بهرهمند خواهند شد اين
اشخاص در حدود
قوانين و مقررات نظامي دولت دستگيركننده تحت امر
ادارات مربوطه آن دولت و
بر طبق وجدان حرفهاي خود به انجام وظائف بهداري يا
روحاني خويش به نفع
اسيران جنگي كه مرجحا متعلق به نيروهاي مسلح متبوع
خودشان باشد اقدام
خواهند نمود
از اين گذشته براي انجام ماموريت بهداري يا روحاني خود از
تسهيلات ذيل
بهرهمند خواهند بود :
الف - اجازه خواهند داشت در فواصل معين اسيران جنگي
موجوده در دستههاي
كار يا در بيمارستانهاي واقعه در خارج بازداشتگاه را
معاينه نمايند دولت
دستگيركننده براي اجراي اين منظور وسائط نقليه لازم را در
اختيار آنان
خواهد گذاشت
ب - در هر بازداشتگاه پزشك نظامي كه داراي درجه ارشد
باشد با رعايت مدت
خدمت در درجه مزبور در قبال مقامات نظامي بازداشتگاه
مسئول اعمال كاركنان
بهداري دستگير شده خواهد بود براي اين منظور دولتهاي
متخاصم در بدو شروع
مخاصمات قرارداد لازم را براي انطباق درجات كاركنان
بهداري به انضمام
كاركنان جمعيتهاي موضوع ماده 26 بين خود خواهند داد
پزشك مذكور و
روحانيون در مورد كليه مسائل مربوطه به وظيفه خود حق
مراجعه مستقيم به
روساي مسئول بازداشتگاه خواهند داشت روساي مسئول همه
گونه تسهيلات لازم را
جهت مكاتبات مربوط به مسائل مذكور براي آنان فراهم ساخت
ج - كاركنان دستگير شده اگر چه تابع نظامات بازداشتگاه
خود ميباشند ولي
نميتوان آنها را به هيچ كار ديگري كه خارج از ماموريت
بهداري يا روحاني
آنان باشد مجبور ساخت
دولتهاي متخاصم در ضمن جريان مخاصمات قرار لازم را بين
خود خواهند داد كه
كاركنان بهداري در صورت اقتضا براي استراحت عوض شده و
ترتيبات اجراي اين
كار را معين خواهند كرد هيچ يك از مقررات فوق نميتواند
دولت
بازداشتكننده را از تكاليفي كه نسبت به اسيران جنگي
در امور بهداري و
روحاني بر عهده دارد معاف سازد
ماده - 29 كاركنان مذكور در ماده 26 كه به دست دشمن
بيفتند در حكم اسير
جنگي تقلي خواهند گرديد ولي براي انجام وظائف بهداري تا
ميزاني كه احتياج
باشد به كار گماشته خواهند شد
ماده - 30 افراد كاركناني كه نگاهداري آنان به موجب
مقررات ماده 28 ضروري
نباشد به محض اين كه راه بازگشتشان باز شود و مقتضيات
نظامي اجازه دهد به
دولت متخاصم متبوع خود مسترد خواهند شد
مادام كه بازگشت داده نشدهاند در حكم اسير جنگي
تلقي نخواهند گرديد ولي
لااقل از كليه مقررات قرارداد ژنو 12 اوت 1949 راجع به
معامله با اسيران
جنگي برخوردار خواهند بود و وظائف خود را كماكان تحت
نظارت طرف متخاصم
ادامه خواهند داد و مرجحا براي پرستاري زخمداران و
بيماران دولت متخاصم
متبوع خود اختصاص خواهند يافت
هنگام رفتن ،اسباب و اشيا شخصي و نقود و اوراق بهادار و
ادوات طبي را كه
متعلق به خودشان باشد با خود خواهند برد
ماده - 31 انتخاب كاركناني كه اعاده آنها به دولت
متخاصم در ماده 30
پيشبيني شده بدون هيچگونه ملاحظه نژادي و مذهبي و
عقايد سياسي و مرجحا به
ترتيب تاريخ دستگيري و وضع مزاجي آنان صورت خواهد گرفت
دولتهاي متخاصم ميتوانند به محض شروع مخاصمات بين خود
به موجب
موافقتنامههاي مخصوص تناسب صدي چند از قبيل كاركنان را كه
به نسبت عده
اسيران جنگي ميتوان نگاهداشت و همچنين طرز تقسيم آنان
را در بازداشتگاهها
تعيين كنند
ماده - 32 اشخاص مذكور در ماده 27 كه به دست طرف
متخاصم افتند قابل
بازداشت نيستند اين اشخاص اجازه خواهند داشت به محض
اين كه راه
بازگشتشان باز شود و مقتضيات نظامي اجازه دهد به كشور
خود يا به خاك دولت
متخاصمي كه در خدمت آن بودند باز گردند مگر آن كه
قرار ديگري در اين باره
داده شده باشد
مادام كه بازگشت نكردهاند كماكان به انجام وظايف خود
تحت نظر طرف متخاصم
ادامه خواهند داد و مرجحا براي پرستاري زخمداران و
بيماران دولت متخاصمي
كه در خدمت آن بودهاند مامور خواهند شد
هنگام رفتن اسباب و اشيا شخصي و نقود و اوراق بهادار و
اسبابهاي طبي و
اسلحه و در صورت امكان وسائل نقليه متعلق به خود را با
خود خواهند برد
در مدتي كه اين اشخاص در اختيار دولت متخاصمند دولت
مزبور بايد همان
اختيارات و همان نگهداري و همان مسكن و همان دستمزد و
مزايايي را كه به
كاركنان نظير آنها در ارتش خود ميدهد براي آنان تامين
نمايد غذاي آنها
در هر حال بايد از حيث كم و كيف و تنوع كافي باشد به
طوري كه تعادل عادي
مزاج آنها را تامين كند
فصل پنجم
در ابنيه و لوازم
ماده - 33 لوازم و تشكيلات بهداري سيار كه به دست طرف
مقابل بيفتد به
زخمداران و بيماران تخصيص داده خواهد شد
ابنيه و لوازم و انبارهاي موسسات ثابت بهداري مشمول حقوق
جنگ خواهند بود
ولي مادام كه براي زخمداران و بيماران لازم باشند نبايد
به مصرف ديگري
برسند معهذا فرماندهان نيروهاي ميدان جنگ ميتوانند در
صورت ضرورت جنگي
فوري آنها را مورد استفاده قرار دهند مشروط بر اين كه
قبلا تدابير لازم را
براي آسايش زخمداران و بيماران كه در آنجا پرستاري ميشوند
اتخاذ نمايند
لوازم و انبارهاي موضوع اين ماده را نبايد عمدا از بين
برد
ماده - 34 اموال منقول و غير منقول جمعيتهاي امدادي
مشمول قرارداد در حكم
اموال شخصي شمرده ميشوند
حق مصادره اموال كه به موجب قوانين و رسوم جنگ براي
متخاصمين شناخته شده
جز در صورت ضرورت فوري اعمال نخواهد شد آنهم پس از آنكه
سرنوشت زخمداران
و بيماران تامين شده باشد
فصل ششم
در محمولات بهداري
ماده - 35 وسائل حمل و نقل بيماران و زخمداران و لوازم
بهداري به مثابه
تشكيلات بهداري سيار مورد احترام و حمايت قرار خواهند گرفت

هر گاه اين قبيل وسائل و آلات ناقله به دست طرف متخاصم
افتد مشمول قوانين
جنگ خواهند بود مشروط بر اين كه دولت متخاصمي كه آنها
را دستگير كرده
مسئوليت بيماران و زخمداران موجوده در آنها را در همه
احوال بر عهده خود
گيرد
كاركنان غير نظامي كليه وسائل نقليه كه به مصادره
درآيند مشمول قواعد كلي
حقوق بشر خواهند بود
ماده - 36 ناوهاي هوايي بهداري يعني هواپيمايي كه منحصرا
براي تخليه
بيماران و زخمداران و همچنين براي حمل و نقل كاركنان و
لوازم بهداري
استعمال ميشوند مورد حمله قرار نخواهند گرفت بلكه در
حين پروازهايي كه در
ارتفاعات و ساعات و مسيرهاي مصرح و معين بين كليه متخاصمين
ذيربط
مينمايند توسط متخاصمين محترم شمرده خواهند شد
علامت مشخصه مذكور در ماده 38 روي سطوح فوقاني و تحتاني
و طرفين آنها در
كنار رنگهاي پرچم ملي به طور وضوح نقش خواهد شد به
علاوه بايد هر گونه
علائم يا وسائل تشخيص ديگري را كه به موجب موافقتنامه
بين متخاصمين خواه
در بدو جنگ و خواهد در حين مخاصمات معين گردد داشته
باشند
پرواز بر فراز خاك دشمن يا خاكي كه دشمن اشغال كرده
ممنوع است مگر آن كه
قرار ديگري در اين باب داده شده باشد
ناوهاي هوايي بهداري بايد به هر اخطاري كه براي فرود آمدن
به آنها داده
ميشود اطاعت نمايند ناوهاي هوايي كه بدين طريق به زمين
نشينند ميتوانند
پس از بازرسي كه احيانا در آنها به عمل آيد با سرنشينان
خود مجددا پرواز
كنند
در صورتي كه هواپيما بيخبر روي خاك دشمن يا در اراضي
اشغالي فرود آيد
زخمداران و بيماران و كاركنان هواپيما اسير جنگي خواهند شد
با كاركنان
بهداري آن بر طبق ماده 24 و مواد مابعد آن رفتار خواهد
گرديد
ماده - 37 ناوهاي هوايي بهداري متعلق به دولتهاي متخاصم
ميتوانند با قيد
شروط بند دوم از فراز خاك كشورهاي بيطرف پرواز كنند و در
صورت لزوم براي
توقف آني در خاك يا آبهاي آنها فرود آيند
براي اين منظور بايد قبلا عبور خود را از خاك آن كشورها به
كشورهاي مزبور
اطلاع دهند و به هر گونه مبني بر فرود آمدن روي خاك يا
آب اطاعت كنند در
طول پرواز خود فقط در صورتي از حمله مصون خواهند بود كه
در ارتفاعات و
ساعات و طبق مسيري كه قبلا بين دولت متخاصم با دولتهاي
بيطرف ذيربط قرار
شده باشد پرواز نمايند
معهذا دولتهاي بيطرف ميتوانند شرايط يا تضييقاتي براي
پرواز يا فرود آمدن
ناوهاي هوايي بهداري در خاك خود معين نمايند شرايط يا
تضمينات احتمالي
مزبور نسبت به كليه دولتهاي متخاصم عليالسويه اجرا خواهد
شد
زخمداران و بيماران كه با موافقت زمامداران محلي به
وسيله هواپيماي
بهداري در خاك بيطرف پياده شوند بايد توسط آن كشور
بيطرف در مواردي كه
حقوق بينالمللي مقرر ميدارد نگاهداشته شوند تا نتوانند
مجددا در عمليات
جنگي شركت نمايند مگر آن كه در اين خصوص قرار ديگري بين
دولت بيطرف با
دولتهاي متخاصم داده شده باشد هزينه بيمارستان و
نگاهداري اين اشخاص به
عهده دولت متبوع آنان خواهد بود
فصل هفتم
در علامت مشخصه
ماده - 38 به احترام كشور سويس علامت صليب سرخ روي زمينه
سفيد كه معكوس
رنگهاي پرچم كشور متحده سويس است به عنوان علامت مشخصه
بهداري ارتشها حفظ
ميشود
ليكن در مورد كشورهايي كه از پيش هلال سرخ و شير و
خورشيد سرخ را روي
زمينه سفيد به جاي صليب سرخ به كار ميبرند علائم مزبور
نيز در زمينه مفهوم
اين قرارداد به عنوان علامت مشخصه مقبول است
ماده - 39 علامت مذكور تحت نظارت مقامات نظامي صلاحيتدار
روي پرچمها و
بازوبندها و همچنين روي كليه لوازم مربوط به اداره
بهداري نصب خواهد شد
ماده - 40 كاركنان مذكور در مواد 24 و 26 و 27 بايد به
بازوي چپ خود
بازوبندي داشته باشند كه رطوبت در آن اثر نكند و داراي
علامت مشخصه باشد
اين بازوبند بايد توسط مقام نظامي تسليم و مهر شده باشد

كاركنان مذكور علاوه بر پلاك هويت مندرج در ماده 16
بايد داراي كارت هويت
مخصوصي باشند كه حاوي علامت مشخصه باشد اين كارت بايد
طوري باشد كه رطوبت
در آن اثر نكند و قطع آن به اندازهاي باشد كه بتوان
در جيب گذاشت كارت
مزبور بايد به زبان كشور صادركننده نوشته شود و بايد
لااقل حاوي نام و نام
خانوادگي و تاريخ تولد و درجه و شماره صاحب كارت باشد
در كارت ذكر خواهد
شد كه با چه سمتي حق استفاده از حمايت اين قرارداد
دارد عكس صاحب كارت
بايد به آن الصاق شود و صاحب كارت بايد آن را امضا كند
يا اثر انگشت خود
را روي آن بگذارد و يا هم امضا و هم اثر انگشت بنهد كارت
بايد با مهر
منگنه مقام نظامي ممهور شود
در هر ارتش كارت هويت بايد متحدالشكل بوده و در
ارتشهاي دولتهاي متعاهد
حتيالامكان از حيث نوع يكسان باشد دولتهاي متخاصم
ميتوانند كارت پيوست
اين قرارداد را نمونه قرار دهند و بايد در بدو شروع
مخاصمات نمونههايي
را كه مورد استعمال قرار ميدهند به يكديگر ابلاغ كنند
:هر كارت بايد لااقل
در دو نسخه صادر شود كه يك نسخه آن نزد دولت
صادركننده بماند
كاركنان مذكور فوق نبايد در هيچ موردي از علائم و كارت
هويت و حق حمل
بازوبند خود محروم شوند و در صورت فقدان حق خواهند
داشت المثناي كارت و
علائم جديدي دريافت دارند
ماده - 41 كاركنان مذكور در ماده 25 فقط در حيني كه
وظائف بهداري خود را
انجام ميدهند بازوبند سفيدي به ابعاد كوچكتر كه در وسط
علامت مشخصه داشته
و توسط مقام نظامي ممهور و تسليم شده باشد به بازو خواهند
بست
در اسناد هويت نظامي كاركنان مذكور بايد تعليمات بهداشتي
كه صاحب آن فرا
گرفته و جنبه موقتي ماموريت او و حقي كه به حمل بازوبند
دارد قيد شود
ماده - 42 پرچم مشخص قرارداد را فقط بر فراز تشكيلات و
موسسات بهداري كه
به موجب اين قرارداد بايد محترم شمرده شوند ميتوان
برافراشت و فقط با
موافقت مقام نظامي بايد بدان اقدام كرد
در دستگاههاي سيار و موسسات ثابت ميتوان پرچم ملي دولت
متخاصم متبوع
دستگاه و موسسه را نيز پهلوي پرچم قرارداد نصب نمود ولي
دستگاههاي بهداري

كه به دست دشمن بيفتد بايد فقط پرچم قرارداد را
برافرازند
دولتهاي متخاصم تا حدودي كه مقتضيات نظامي اجازه دهد
تدابير لازم را به
عمل خواهند آورد كه علائم مشخصه دستگاهها و موسسات
بهداري به طور وضوح
براي نيروهاي زميني و هوايي و دريائي دشمن مرئي باشد تا
احتمال هر گونه
عمل تهاجمي رفع گردد
ماده - 43 تشكيلات بهداري كشورهاي بيطرف كه با شرايط
مندرجه در ماده 27
اجازه يابند به يك دولت متخاصم كمك كنند بايد در
صورتي كه دولت متخاصم
مزبور از حق خود طبق بند 42 استفاده كند پرچم ملي دولت
متخاصم را علاوه بر
پرچم قرارداد برافرازند تشكيلات مزبور ميتوانند در
صورتي كه از طرف مقام
نظامي مربوطه دستور مخالفي صادر نشده باشد در همه
احوال پرچم ملي خود را
برافرازند حتي در موقعي كه به دست طرف متخاصم گرفتار
شوند
ماده - 44 علامت صليب سرخ روي زمينه سفيد و لفظ" صليب
سرخ "يا" صليب ژنو "
را نميتوان خواه در زمان صلح و خواه در زمان جنگ) به
استثنا موارد مذكور
در بندهاي ذيل اين ماده (مورد استعمال قرار داد مگر
براي تشخيص يا حمايت
تشكيلات و موسسات بهداري و كاركنان و لوازمي كه به موجب
اين قرارداد و
ساير قراردادهاي بينالمللي مربوط به نظائر اين امور حمايت
ميشوند همچنين
است علامات مذكور در بند دوم ماده 38 براي كشورهايي كه
علائم مزبور را
استعمال ميكنند جمعيتهاي صليب سرخ و ساير جمعيتهاي موضوع
ماده 36 جز در
حدود مقررات اين بند حق استعمال علامت مشخصه را كه در
مورد حمايت اين
قرارداد است ندارند بعلاوه جمعيتهاي ملي صليب سرخ) هلال
سرخ - شير و خورشيد
سرخ (ميتوانند در زمان صلح طبق قوانين ملي خود از نام
و علامت صليب سرخ در
مورد ساير فعاليتهاي خويش بر طبق اصولي كه به موجب
كنفرانسهاي بينالمللي
صليب سرخ مقرر شده استفاده نمايند
هنگامي كه فعاليتهاي مزبور در زمان جنگ ادامه يابد وضع
استعمال علامت بايد
طوري نباشد كه به عنوان جلب حمايت قرارداد تلقي گردد
علامت مزبور بايد
نسبتا به ابعاد كوچك باشد و نميتوان آن را روي بازوبند
يا روي بام نقش
نمود
موسسات بينالمللي صليب سرخ و كاركنان رسمي آنها مجازند
كه در همه احوال
علامت صليب سرخ را روي زمينه سفيد استعمال نمايند
به طور استثنا ميتوان بر طبق قوانين ملي و با اجازه صريح
يكي از جمعيتهاي
ملي صليب سرخ) هلال سرخ - شير و خورشيد سرخ (علامت
قرارداد را در زمان صلح
براي تميز وسائط نقليه كه به عنوان آمبولانس به كار ميرود
و براي تعيين
محل پستهاي امدادي كه مخصوص پرستاري مجاني زخمداران و
بيماران باشد مورد
استفاده قرار دارد
فصل هشتم
در اجراي قرارداد
ماده - 45 هر دولت داخل در جنگ بايد به وسيله سر
فرماندهان خود لوازم
اجراي مواد بالا و همچنين پيشبيني نشده را بر طبق اصول
كلي اين قرارداد
فراهم آورد
ماده - 45 اقدامات قصاصي بر عليه زخمداران و بيماران و
كاركنان و ابنيه و
لوازمي كه تحت حمايت اين قراردادند ممنوع است
ماده - 47 دولتهاي معظمه متعاهد تعهد مينمايند كه در
زمان صلح و جنگ متن
اين قرارداد را هر چه بيشتر در كشور خود اشاعه دهند و
مخصوصا تدريس آن را
در برنامههاي تعليمات نظامي و در صورت امكان در برنامه
تعليمات كشوري
بگنجانند به طوري كه عامه مردم خصوصا نيروهاي مسلح داخل
در جنگ و كاركنان
بهداري و كشيشان عسكر بر اصول واقف باشند
ماده - 48 دولتهاي معظمه متعاهد ترجمه رسمي اين قرارداد
و قواعد و
مقرراتي را كه براي تامين اجراي آن وضع كرده باشند به
وسيله شوراي متحده
سويس و در زمان جنگ به وسيله دولت حامي به يكديگر
ابلاغ خواهند كرد
فصل نهم
در منع سو استفاده و تخلفات
ماده - 49 دول معظمه متعاهد تعهد مينمايند كه كليه
اقدامات قضائي لازم را
براي تعيين مجازات مرتكبين يا آمرين ارتكاب هر يك از
تخلفات عمده از اين
قرارداد را كه در ماده بعد ذكر شده است به عمل آورند

هر دولت مكلف است كساني را كه متهم به ارتكاب يا آمر به
ارتكاب هر يك از
تخلفات عمده باشند جستجو و آنها را از هر مليتي كه باشند
تسليم محاكم خود
نمايد همچنين ميتواند در صورتي كه مايل باشد آنه از بر
طبق شرايط مقرره
در قوانين خود براي دادرسي به يك كشور متعاهد ديگر كه
علاقمند به تعقيب
آنها باشد تسليم نمايد مشروط به اين كه آن كشور متعاهد
دلايل و امارت كافي
بر عليه آن اشخاص جمعآوري كرده باشد
هر دولت متعاهد اقدامات لازم را به عمل خواهد آورد كه
از هر گونه اعمال
خلاف مقررات اين قرارداد قطع نظر از تخلفات عمده كه شرح
آن در ماده بعد
خواهد آمد جلوگيري شود
متهمين در همه احوال از تضمينات دادرسي و دفاع آزاد
به ميزاني كه كمتر از
تضمينات مندرجه در ماده 105 و مواد مابعد پيمان ژنو
مورخ 12 اوت 1941
راجع به معامله با اسيران جنگي نباشد بهرهمند خواهند شد

ماده - 50 تخلفات عمده كه در ماده بالا مورد نظر است
عبارتند از هر يك از
اعمال ذيل كه بر عليه افراد يا اموالي كه تحت حمايت
قرارداد ميباشند
ارتكاب شده باشد :
آدمكشي عمدي - شكنجه يا رفتار خلاف انسانيت به انضمام
آزمايشهاي بيولوژي
ايراد درد شديد به طور عمدي يا لطمه شديد به تماميت
جسمي يا به سلامتي -
انهدام و تصرف اموال كه متكي به ضروريات جنگي نباشد و
به مقدار كلي به
طور غير مشروع و به دلخواه شخص صورت گيرد
ماده - 51 هيچ يك از دول متعاهد نميتواند خود يا يك
دولت متعاهد ديگر را
از مسئوليتهايي كه به علت تخلفات مذكور در ماده فوق
متوجه خود او يا آن
دولت ديگر ميشود معاف سازد
ماده - 52 هر گونه ادعاي نقض قرارداد بر حسب تقاضاي يكي
از دول متخاصم بر
طبق ترتيبي كه بين طرفين ذيعلاقه معين خواهد شد مورد
تحقيق و رسيدگي قرار
خواهند گرفت
چنانچه راجع به طرز تحقيق توافق حاصل نشود طرفين يك نفر
داور تعيين
خواهند كرد كه طرز اقدام را معلوم نمايد
پس از آن كه نقض قرارداد محرز گرديد دولتهاي متخاصم
در اسرع وقت بدان
خاتمه خواهند داد و از آن جلوگيري خواهند كرد
ماده - 53 استعمال علامت يا نام" صليب سرخ" "صليب ژنو "و
همچنين استعمال
هر گونه علامت يا نام تقليدي براي افراد و شركتها و
تجارتخانههاي دولتي يا
شخصي به استثنا آنها كه به موجب اين قرارداد ذيحق
ميباشند در هر زمان اعم
از هر منظوري كه استعمال آن در نظر باشد ممنوع خواهد بود
ولو آن كه تاريخ
استعمال آن مقدم بر اين قرارداد باشد
نظر به احترامي كه با تبديل رنگهاي پرچم كشور سويس به
اين كشور گذاشته
شده و نظر به اين كه علامت كشور سويس ممكن است با علامت
مشخصه اين قرارداد
مشتبه شود استعمال علامت دولت متحده سويس يا هر گونه
علامت تقليدي آن توسط
اشخاص و شركتها و تجارتخانهها خواه به عنوان علامت كارخانه
يا علامت تجارتي
يا زمينه علامت مزبور خواه براي هر منظور مخالف امانت
تجارتي و خواه به
وضعي كه احساسات ملي سويس را جريحهدار سازد ممنوع است

منع مقرر در بند اول اين ماده در عين اين كه نسبت به
حقوق مكتسبه
استعمالكنندگان سابق بلااثر است شامل علامات و اسامي
مذكور در بند دوم ماده
38نيز خواهد بود
ماده - 54 دولتهاي معظم متعاهد كه قوانين كنوني آنها
نارسا باشد اقدامات
لازم به عمل خواهند آورد كه از سو استفادههاي مذكور در
ماده 53 در همه
احوال جلوگيري شود
مقررات نهائي
ماده - 55 اين قرارداد به فرانسه و انگليسي تحرير شده
و هر دو متن
متساويا معتبرند
شوراي متحده سويس ترجمه رسمي قرارداد را به روسي و
اسپانيولي تهيه خواهد
كرد
ماده - 56 اين قرارداد كه به تاريخ امروز مورخ است
ممكن است تا تاريخ 12
فوريه 1950 به نام دولتهايي كه در كنفرانس مورخ 21
آوريل 1949 منعقد در
ژنو شركت داشتهاند و همچنين به نام دولتهايي كه در
اين كنفرانس شركت
نكرده ولي در قراردادهاي ژنو سال 1864 و سال 1906 و سال
1929 راجع به
بهبود سرنوشت زخمداران و بيماران نيروها هنگام اردوكشي
عضويت دارند امضا
شود
ماده - 57 اين قرارداد هر چه زودتر تصويب و اسناد تصويب
آن به برن تسليم
خواهد شد
هنگام تسليم هر سند تصويب صورت مجلس تنظيم خواهد گرديد
و يك نسخه مصدق
صورتمجلس مزبور توسط شوراي متحده سويس براي كليه دولتهايي
كه قرارداد به
نام آنها امضا شده يا الحاق خود را به قرارداد اعلام
داشته باشند فرستاده
خواهد شد
ماده - 58 اين قرارداد شش ماه پس از آن كه لااقل دو
سند تصويب تسليم گردد
اعتبار خواهد يافت و بعدا براي هر يك از دولتهاي معظمه
متعاهد پس از شش
ماه از تاريخي كه سند تصويب خود را تسليم نمايد معتبر
خواهد بود
ماده - 59 اين قرارداد در روابط بين دول معظمه متعاهد
جانشين قراردادهاي
مورخه 22 اوت 1864 و 6 ژانويه 1906 و 27 ژوئيه 1929 خواهد
بود
ماده - 60 اين قرارداد به محض اين كه اعتبار يافت براي
الحاق هر دولتي كه
آن را امضا نكرده باشد مفتوح خواهد بود
ماده - 61 الحاق بايد كتبا به شوراي متحده سويس ابلاغ
شود و شش ماه پس از
تاريخ وصول ابلاغ اعتبار خواهد يافت
شوراي متحده سويس هر الحاق جديدي را به كليه دولتهاي
امضاكننده يا دول
ملحق شده اطلاع خواهد داد
ماده - 62 به محض اين كه موقعيتهاي مذكور در مواد 2 و 3
پيش آيد بلافاصله
تصويبها و الحاقهايي كه از طرف دولتهاي متخاصم قبل يا بعد
از شروع
مخاصمات يا اشغال تسليم يا اعلام شده باشد رسميت خواهند
يافت ابلاغ
تصويبها يا الحاقهاي واصله از دولتهاي متخاصم به توسط
شوراي متحده سويس
به اسرع طريق صورت خواهد گرفت
ماده - 63 هر يك از دول معظمه متعاهد حق فسخ اين
قرارداد را دارد
فسخ آن بايد كتبا به شوراي متحده سويس اطلاع داده شود
و شوراي نامبرده
مراتب را به كليه دول معظمه متعاهد ابلاغ خواهد كرد
فسخ پس از يك سال از تاريخ ابلاغ آن به شوراي متحده
سويس رسميت خواهد يافت
ولي چنانچه دولت فسخكننده در جنگي وارد باشد مادام
كه عهدنامه صلح منعقد
نشده و در هر حال مادام كه عمليات استخلاص و معاودت
اشخاص مورد حمايت اين
قرارداد پايان نيافته فسخ او رسميت نخواهد يافت
فسخ فقط درباره دولت فسخكننده معتبر است و نسبت به
تعهداتي كه دولتهاي
متخاصم مكلفند به موجب اصول حقوق بشر ناشيه از رسوم
مقرره بين ملل متمدن
و قوانين انسانيت و مقتضيات وجدان عمومي اجرا نمايند
بلااثر خواهد بود
ماده - 64 شوراي متحده سويس اين پيمان را در دبيرخانه
سازمان ملل متحد به
ثبت خواهد رسانيد همچنين هر تصويب يا الحاق يا فسخي كه
در مورد اين
قرارداد دريافت نمايد مراتب را به دبيرخانه سازمان
نامبرده اطلاع خواهد
داد
در تصديق مراتب بالا امضاكنندگان زير كه اعتبارنامههاي
خود را تسليم
نمودهاند اين قرارداد را امضا كردند
در شهر ژنو به تاريخ 12 اوت 1949 به زبانهاي فرانسه و
انگليسي تحرير شد
نسخه اصل در بايگاني كشور متحده سويس ضبط ميشود شوراي
متحده سويس يك
رونوشت مصدق قرار داد را به هر يك از دولتهاي امضاكننده
و همچنين به دولي
كه به اين قرارداد ملحق شوند ارسال خواهد داشت

پيوست شماره 1
طرح موافقتنامه مربوط به مناطق و محلهاي بهداري
ماده - 1 مناطق بهداري منحصرا به اشخاص مذكور در ماده 23
قرارداد ژنو
مورخ 12 اوت 1949 راجع به بهبود سرنوشت زخمداران و
بيماران نيروهاي مسلح
هنگام اردوكشي و همچنين به كارمندان مامور تشكيلات و
اداره نواحي و نقاط
مزبور و مامور پرستاري اشخاصي كه در آنجاها تمركز داشته
باشند اختصاص
خواهد داشت
كساني كه اقامتگاه دائمي آنان در داخل مناطق مزبور است
حق دارند در آنجا
اقامت نمايند
ماده - 2 اشخاصي كه به هر عنوان در يك منطقه بهداري
اقامت دارند نبايد نه
در داخل و نه در خارج آن منطقه به هيچ كاري كه با
عمليات جنگي يا تهيه
لوازم جنگي ارتباط مستقيم داشته باشد اشتغال ورزند
ماده - 3 دولتي كه يك منطقه بهداري داير ميكند كليه
اقدامات مقتضي را به
عمل خواهد آورد كه تمام كساني كه حق ورود يا وجود در
آن مناطق را ندارند
از ورود در آن مناطق ممنوع گردند
ماده - 4 مناطق بهداري بايد جامع شرايط زير باشند :
الف - مناطق مزبور بايد قسمت مختصري از خاك تحت نظارت
دولت ايجادكننده
منطقه باشند
ب - ساكنين آن به نسبت امكان سكونت آن قليل باشد
ج - از هر گونه هدف نظامي و موسسات صنعتي يا اداري مهم
دور باشد و در خود
آن منطقه هم اين قبيل هدفها و موسسات وجود نداشته
باشند
د - در نواحياي كه به احتمال قوي ممكن است براي جبران
جنگ اهميتي داشته
باشند واقع نباشند
ماده - 5 مناطق نظامي بايد تابع مقررات ذيل باشند :
الف - خطوط ارتباط و وسائط نقليه موجوده در آنها براي حمل
و نقل كاركنان
و لوازم جنگي ولو عبورا مورد استفاده واقع نشود
ب - در هيچ موردي دفاع نظامي از آنها به عمل نيايد
ماده - 6 مناطق بهداري به وسيله صليب سرخ) هلال سرخ -
شير و خورشيد سرخ (
روي زمينه سفيد كه در محيط منطقه و روي ابنيه نصب شود
معلوم خواهد بود
شبها نيز ممكن است به وسيله روشنايي متناسب معلوم باشد
ماده - 7 هر دولتي در زمان صلح يا هنگام شروع جنگ صورت
مناطق بهداري را
كه در اراضي تحت نظارت خود داير نموده به كليه دول
متعاهد اطلاع خواهد
داد
هر منطقه بهداري جديدي را هم كه در دوره جنگ داير
نمايد به دول نامبرده
اعلام خواهد داشت
به محض اين كه اطلاع مذكور فوق به طرف مقابل برسد
منطقه مزبور رسميت خواهد
يافت ولي در صورتي كه طرف مقابل معتقد باشد كه هر يك
از شرايط مقرره در
اين موافقتنامه علنا اجرا نشده حق دارد كه از شناسائي
آن منطقه خودداري و
بلافاصله امتناع خود را به طرفي كه منطقه مزبور تابع او
است ابلاغ نمايد و
با شناسائي آن منطقه را مشروط به برقراري رسيدگي مذكور در
ماده 8 نمايد
ماده - 8 هر دولتي كه يك يا چند منطقه بهداري طرف را
به رسميت شناسد حق
دارد تقاضا نمايد كه يك يا چند كميسيون مخصوص رسيدگي
نمايند كه آيا مناطق
مزبور مطابق شرايط و تكاليف مندرجه در اين موافقتنامه
ميباشد يا نه
اعضا كميسيونهاي مخصوص مزبور در هر موقع حق ورود آزاد به
مناطق مختلفه
داشته و حتي ميتوانند به طور دائم در آن مناطق اقامت
نمايند و همه گونه
تسهيلات براي اجراي وظيفه رسيدگي بايد براي آنان فراهم
گردد
ماده - 9 در صورتي كه كميسيونهاي مخصوص اوضاعي مشاهده
نمايند كه به
نظرشان مخالف با مقررات اين موافقتنامه باشد بايد
بلافاصله دولت متبوع
منطقه را مطلع و منتها پنج روز ضربالاجل براي اصلاح آن
اوضاع معين نمايند
همچنين مراتب را به دولتي كه منطقه را به رسميت شناخته
اطلاع خواهند داد
چنانچه در پايان ضربالاجل مذكور دولت متبوع منطقه به
اخطار دريافتي ترتيب
اثر نداده باشد طرف او ميتواند اعلام نمايد كه ديگر
نسبت به منطقه مزبور
از حيث موافقتنامه حاضر تعهدي ندارد
ماده - 10 دولتي كه يك يا چند منطقه يا محل بهداري
دايره نموده و همچنين
دولي كه وجود مناطق و محلهاي مزبور به آنها اعلام
گرديده مستقلا و يا به
وسيله دولتهاي بيطرف اشخاصي را كه ميتوانند در
كميسيونهاي مخصوص مذكور در
مواد 8 و 9 شركت كنند تعيين خواهند نمود
ماده - 11 مناطق بهداري در هيچ حالي نبايد مورد حمله
قرار گيرند بلكه
بايد توسط دولتهاي متخاصم حمايت و محترم شمرده شوند
ماده - 12 در صورت اشغال اراضي كه شامل مناطق بهداري
باشد مناطق مزبور
بايد كماكان محترم شمرده شوند و به همان عنوان به كار
روند
ماده - 13 اين موافقتنامه در مورد محلهايي كه دولتها به
همان منظور و
مقصود مناطق بهداري اختصاص دهند نيز معتبر خواهد بود
پيوست شماره 2